Bartosz Cichocki, który pełnił funkcję ambasadora Polski w Kijowie w latach 2019-2023, zwrócił Order Zasługi przyznany mu przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego w 2022 roku – poinformowała RMF FM 1 czerwca. W oświadczeniu dla polskich mediów Cichocki powiedział, że decyzja ta była odpowiedzią na ostatnie ukraińskie decyzje „wyróżniające UPA i współpracownika niemieckich nazistów”.
Zełenski 26 maja podpisał dekret 440/2026, nadający Centrum Specjalnych Operacji „Pivnich” Sił Zbrojnych Ukrainy honorowe miano „Bohaterowie UPA”. Ukraińska Armia Powstańcza działała podczas II wojny światowej i walczyła zarówno z sowieckimi, jak i niemieckimi siłami, jednak w Polsce jest ona odpowiedzialna za masowe zabójstwa Polaków na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943-1944.
Cichockiemu przypisuje się znaczącą rolę w stymulowaniu morale Ukrainy w początkowych tygodniach wojny Rosji z Ukrainą, gdy pozostał w stolicy po tym, jak większość misji zagranicznych przeniosła się do Lwowa. „Jeśli teraz wyjdziemy, to może to osłabić morale Ukraińców” – powiedział polskiej agencji PAP w lutym 2022. Zełenski przyznał mu Order Zasługi II klasy w czerwcu 2022 roku, a wtedy obecny Dowódca Naczelny, Waleryj Zaluzny, wręczył mu Krzyż Zasługi w grudniu tego samego roku.
W swoim oświadczeniu dla RMF FM, Cichocki dodał, że wszelki Ukrainiec walczący z rosyjską inwazją, fałszowaniem historii i korupcją może liczyć na jego wsparcie.
Prezydent Polski Karol Nawrocki wezwał do odebrania Zełenskiemu Orderu Orła Białego, najwyższego polskiego odznaczenia państwowego, które Andrzej Duda wręczył mu w kwietniu 2023 roku. Nawrocki powiedział, że gloryfikacja UPA przez Ukrainę pokazuje, że kraj ten „nie jest jeszcze psychicznie gotowy, by być częścią wspólnoty europejskiej” – podała RMF FM. Premier Donald Tusk nazwał nazwanie jednostki „złowrogim z punktu widzenia naszych relacji i naruszaniem naszej wrażliwości historycznej”.
Rzecznik Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy, Heorhii Tykhyi, 29 maja powiedział, że tylko Rosja zyskuje na sporach między Polską a Ukrainą. „Nasza historia potwierdza, że tylko Moskwa korzysta z sporów między Ukraińcami a Polakami” – powiedział reporterom.
Cichocki zwrócił jedynie Order Zasługi; materiał źródłowy nie wskazuje na żadną zmianę statusu Krzyża Zasługi przyznanego mu przez Zaluznego w późniejszym 2022 roku.
