Szwecja planuje przekazać Ukrainie 16 używanych myśliwców Saab JAS 39 Gripen C/D i wesprzeć Kijów w pozyskaniu nawet 20 nowszych samolotów Gripen E, ogłosił szwedzki premier Ulf Kristersson 28 maja. „Ukraina wyraźnie zidentyfikowała Gripen jako priorytetową opcję dla swojego lotnictwa na dłuższą metę i planuje nabyć najnowszą wersję, Gripen E,” powiedział Kristersson podczas wspólnej konferencji prasowej z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim w Uppsali. Według rządu szwedzkiego Ukraina planuje sfinansować przyszłe zakup samolotów Gripen E/F korzystając z 2,5 miliarda euro (2,8 miliarda dolarów) z mechanizmu Kredytu Wsparcia dla Ukrainy Unii Europejskiej. Kristersson powiedział, że negocjacje dotyczące zakupu Gripen E trwają i dostawy nowszych samolotów mogą rozpocząć się w 2030 roku. Dodał, że Szwecja przekaże także 16 samolotów Gripen C/D obecnie użytkowanych przez Szwedzkie Siły Powietrzne, a dostawy mają rozpocząć się na początku 2027 roku po finalizacji umowy zakupu przez Ukrainę i uzyskaniu wymaganych zgód na eksport przez Szwecję. Przekaz ten poszerzyłby flotę samolotów myśliwskich dostarczanych Ukrainie przez państwa zachodnie, która obejmuje już amerykańskie F-16 i francuskie Mirage 2000, ale wciąż jest niewystarczająca do pełnej obrony ukraińskich miast i infrastruktury przed codziennymi rosyjskimi atakami rakietowymi i dronami. „To naprawdę historyczne wydarzenie, historyczny dzień dla naszej współpracy i dla naszych krajów,” powiedział Zełensky podczas konferencji prasowej. „Mówimy konkretnie o eskadrze Gripenów dla Ukrainy, i to jest dla nas niezwykle ważne wsparcie,” dodał. Zełensky powiedział, że Ukraina oczekuje „pierwszych zdolności” w ciągu kolejnych 10 miesięcy i potwierdził, że ukraińscy piloci rozpoczęli już szkolenie związane z samolotem. „Nasi piloci rozpoczęli misje szkoleniowe dość dawno temu,” powiedział Zełensky, dodając, że Ukraina obecnie pracuje nad rozbudową infrastruktury szkolenia pilotów i wysłaniem więcej pilotów na szkolenia za granicę. Ogłoszenie o Gripenach stanowi część największego pakietu pomocy wojskowej Szwecji dla Ukrainy do tej pory, który obejmuje także zdolności uderzeniowe na odległość, amunicję, systemy walki elektronicznej i wsparcie dla innowacji obronnych. Ukraina i Szwecja podpisały list intencyjny w 2025 roku, który ich oficialle powiedzieli, że mógłby stanowić podstawę przyszłej umowy obejmującej od 100 do 150 samolotów Gripen, chociaż szwedzcy oficialle wielokrotnie ostrzegali, że dostawy nowszych myśliwców Gripen E mogą potrwać lata. „Dla mnie JAS-39 to jedyny myśliwiec na świecie, za który byłbym skłonny sprzedać swoją duszę,” napisał na Instagramie ukraiński pilot Vadym Voroshylov, pseudonim Karaya, opisując samolot jako „idealną opcję” dla Ukrainy.
[Context: Szwecja zaoferowała Ukrainie używane i nowe samoloty Gripen w ramach umowy wojskowej]
[Fact Check: Informacje o umowie wojskowej pomiędzy Szwecją a Ukrainą są prawdziwe]
