Ponad 100 organizacji pozarządowych wzywa polski rząd do wprowadzenia orzeczeń dotyczących uznawania małżeństw osób tej samej płci

Zachowaj nasze wiadomości wolne od reklam i płotów, dokonując darowizny, aby wesprzeć naszą pracę!

Notes from Poland prowadzone są przez mały zespół redakcyjny i są publikowane przez niezależną, non-profitową fundację finansowaną ze składek naszych czytelników. Nie możemy robić tego, co robimy, bez wsparcia.

Grupa ponad 100 organizacji pozarządowych, w tym Amnesty International, Fundacja Helsińska oraz Naczelna Rada Adwokacka, skrytykowała rząd Polski za niezrealizowanie ostatnich orzeczeń polskich i europejskich sądów, które nakazywały uznawanie małżeństw jednopłciowych zawartych w innym państwie członkowskim UE.

W liście do premiera Donalda Tuska stwierdzili, że ustanowiło to „niebezpieczny precedens”, kiedy władze traktują orzeczenia jako „problemy natury politycznej, a nie obowiązki państwa”. Zauważyli także, że rząd Tuska objął władzę, obiecując przywrócenie szacunku dla państwa prawa.

Zgodnie z prawem krajowym, Polska obecnie nie uznaje żadnej formy związków osób tej samej płci. Jednak w zeszłym miesiącu Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) nakazał urzędowi stanu cywilnego uznawanie małżeństwa zawartego w Niemczech między dwoma polskimi mężczyznami.

To nastąpiło po podobnym orzeczeniu w listopadzie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie wniesionej przez tę samą parę. Sąd UE stwierdził, że nieuznanie takich małżeństw narusza swobodę przemieszczania się i pobytu w UE oraz prawo do szacunku dla życia rodzinnego i prywatnego.

<p Jednak żadne z tych orzeczeń nie zostało jeszcze zrealizowane, a w liście do Tuska opublikowanym we wtorek, grupa 109 organizacji pozarządowych skrytykowała rząd za brak działań i sugerowanie, że orzeczenie NSA dotyczy tylko jednej pary, a nie uniwersalnie.

 

Realizowanie orzeczeń „nie jest zwykłym sporem politycznym ani różnicą zdań dotyczącą kierunku zmian prawnych; jest fundamentalne dla demokratycznego państwa rządzonego państwem prawa”, napisali.

â „Rządy prawicowe zniekształciły to, co rozumiemy przez państwo prawa, traktując to jako puste hasło, a nie realną zasadę działania państwa”, kontynuowali, zanim zauważyli, że rząd Tuska doszedł do władzy w 2023 roku mobilizując społeczeństwo wokół idei przywrócenia państwa prawa.

â „Dlatego sygnały, które słyszymy dzisiaj, są tak niepokojące” – dodała grupa, powołując się na doniesienia mediów sugerujące, że rząd nie wdroży w pełni orzeczeń. „W demokratycznym państwie rządzonym przez państwo prawa rząd nie ma uprawnienia do decydowania, które wyroki wymagają wykonania.”

W styczniu ministerstwo ds. cyfryzacji, które podlega Lewicy, jednemu z juniorów koalicyjnych Tuska, ogłosiło, że rozpoczęło prace nad dostosowaniem systemu rejestracyjnego w celu uznania małżeństw jednopłciowych. Obecnie do rejestru mogą być wpisane tylko małżeństwa mężczyzny i kobiety.

Jednak zmiany w przepisach muszą być również skoordynowane z ministerstwami spraw wewnętrznych i sprawiedliwości, które podlegają centrowej Koalicji Obywatelskiej Tuska, dominującej siły w koalicji rządzącej.

W zeszłym tygodniu minister spraw wewnętrznych Marcin Kierwiński powiedział, że chociaż orzeczenie NSA „musi być szanowane”, dotyczy tylko „bardzo konkretnej relacji między dwoma mężczyznami, którzy wystąpili o rozwiązanie swojej sprawy”, podaje Polska Agencja Prasowa (PAP).

W przeciwieństwie do tego, wdrożenie orzeczenia UE, które odnosi się szerzej do małżeństw jednopłciowych, „wymaga zmian w polskim prawie”, powiedział Kierwiński. Zauważył, że takie zmiany będą „bardzo trudne”, biorąc pod uwagę, że prawicowy, opozycyjny prezydent Karol Nawrocki prawdopodobnie je zawetuje.

Podobne oświadczenie wydał we wtorek Rafał Trzaskowski, prezydent Warszawy, którego urząd stanu cywilnego NSA nakazał przepisać małżeństwo pary, która zgłosiła sprawę.

W poście na mediach społecznościowych opublikowanym po wystosowaniu przez organizacje społeczne listu, Trzaskowski, który jest wiceprzewodniczącym KO, powiedział, że nie ma wątpliwości, że orzeczenie NSA zostanie zrealizowane. Jednak dodał, że konieczna jest dodatkowa praca „z technicznego punktu widzenia”, aby to osiągnąć.

<p Mimo że, podobnie jak Kierwiński, prezydent podkreślił, że orzeczenie NSA dotyczy tylko jednej pary, dodał, że rząd pracuje także nad sposobem zapewnienia, że małżeństwa mogą być wpisywane do systemu "konsekwentnie i efektywnie".

Gdy obecna koalicja rządząca Polską, od lewej do centroprawej, doszła do władzy w 2023 roku, obiecała poprawę praw osób LGBT+. Jednak od tamtej pory niewiele działań w tym zakresie zostało podjętych, w wyniku sporów między bardziej liberalnymi i konserwatywnymi elementami rządu.

<p Obietnice KO i Lewicy dotyczące wprowadzenia związków partnerskich dla osób tej samej płci zostały porzucone z powodu sprzeciwu ze strony centroprawicowego Polskiego Stronnictwa Ludowego (PSL).

<p Zamiast tego, w zeszłym roku koalicja zgodziła się na okrojoną wersję planów, która przyznawałaby pewne prawa parom niezamężnym, w tym parom jednopłciowym, bez tworzenia formalnej instytucji związków partnerskich.

<p Jednak od zatwierdzenia przez rząd w grudniu, ustawodawstwo nawet nie zostało poddane pod głosowanie w parlamencie.

â 
Notes from Poland prowadzone są przez mały zespół redakcyjny i publikowane przez niezależną, non-profitową fundację finansowaną ze składek naszych czytelników. Nie możemy robić tego, co robimy, bez waszego wsparcia.

Crédit de l’image principale: MiÅ‚ość Nie Wyklucza/Flickr (sous licence CC BY-ND 2.0)

Olivier Sorgho jest starszym redaktorem w Notes from Poland, zajmującym się polityką, biznesem i społeczeństwem. Wcześniej pracował dla Reuters.