Były polski parlamentarzysta Piotr Fogler powiedział 20 czerwca, że zwrócił swój państwowy honor, Złoty Krzyż Zasługi, w proteście przeciwko decyzji polskiego prezydenta Karola Nawrockiego o pozbawieniu prezydenta Wołodymyra Zełenskiego Orderu Orła Białego.
„W geście symbolicznym zwracam moje odznaczenie temu prezydentowi w proteście przeciwko głupiej decyzji o odebraniu orderu prezydentowi Ukrainy, Ukrainie, która walczy,” napisał Fogler na Facebooku.
Zełenski został uhonorowany tym odznaczeniem, najwyższym polskim odznaczeniem państwowym, w 2023 roku przez ówczesnego prezydenta Andrzeja Dudę.
Fogler powiedział, że jego gest nie był skierowany do prezydenta, który pierwotnie mu przyznał honor, którego jak mówi szanuje, ale do obecnego głowy państwa. Oskarżył Nawrockiego o coraz bardziej „ośmieszanie Polski i nas wszystkich.”
„To, co zrobił i nadal robi, to koszmar,” dodał Fogler.
Wydarzenie ma miejsce w czasie rosnącego sporu dyplomatycznego między Warszawą a Kijowem dotyczącego pamięci historycznej oraz ostatniej decyzji Zełenskiego o zmianie nazwy ukraińskiej jednostki wojskowej na cześć Armii Powstańczej (UPA).
Premier Polski Donald Tusk ostrzegł przed dalszym eskalowaniem, nazywając dalsze zaangażowanie polityków polskich i ukraińskich w kontrowersję „strategicznym błędem”, który zaszkodzi obu krajom.
Nawrocki odebrał honorowy Order Orła Białego Zełenskiemu 19 czerwca po krytyce w Polsce dotyczącej decyzji ukraińskiego prezydenta o nazwaniu jednostki wojskowej na cześć UPA.
Organizacja działająca w czasie II wojny światowej walczyła o niepodległość Ukrainy, ale jest pamiętana w Polsce głównie za swoją rolę w rzezi wołyńskiej, podczas której dziesiątki tysięcy polskich cywilów zostały zabite w jednym z najbardziej bolesnych rozdziałów w historii polsko-ukraińskiej.
Decyzja wywołała napięcia polityczne w obu krajach, prowokując kilku ukraińskich urzędników i postaci publiczne do zwrócenia polskich odznaczeń państwowych w proteście, oraz przyciągając ostrzeżenia, że spór ryzykuje przyniesienie korzyści Moskwie.
Byli prezydenci Ukrainy Leonid Kuczma (1994-2005), Wiktor Juszczenko (2005-2010) i Petro Poroszenko (2014-2019) ogłosili 20 czerwca, że również zrezygnują z honorów Orderu Orła Białego.
(Context: The dispute arose between Poland and Ukraine over historical memory and renaming a military unit after the Ukrainian Insurgent Army (UPA).)
(Fact Check: The UPA is known for fighting for Ukraine’s independence, but is also remembered for its role in the Volyn massacres in Poland.)
