Kobiety, które odkładają posiadanie dzieci, narażają się na znacząco większe ryzyko wystąpienia raka piersi – ostrzegł wiodący lekarz na największej na świecie konferencji rakowej – w komentarzach, które ponownie otworzą debatę na temat posiadania dzieci w późniejszym wieku.
„Kobiety mają dzieci znacznie później i z tym związane są pewne problemy” – powiedział dr Andrea DeCensi, dyrektor onkologii medycznej w szpitalu Galliera we Włoszech.
„Organizm ludzki boi się tego tematu, ale późna prokreacja jest jednym z największych czynników przyczyniających się do wzrostu liczby przypadków raka piersi”.
Jego uwagi następują po gwałtownym wzroście liczby młodych osób diagnozowanych z tym schorzeniem, z 8,500 przypadkami wśród młodych kobiet każdego roku w Wielkiej Brytanii.
Od dawna sugerowano, że posiadanie dzieci wcześniej w życiu może chronić przed rakiem jajnika i piersi. Jednak eksperci ostrzegają przed podkręcaniem obaw wśród kobiet karierowiczek, które odkładają posiadanie dzieci oraz tych, które nie mogą zajść w ciążę.
Mimo to dr DeCensi uważa, że dziewczyny już od 16 roku życia powinny być edukowane na temat ryzyka.
„Biologicznie kobiety są gotowe do ciąży zaraz po pierwszej miesiączce” – powiedział. „Optymalne okno dla prokreacji jest między 20 a 35 rokiem życia. Po tym czasie nie tylko coraz trudniej jest zajść w ciążę, ale ryzyko raka piersi znacząco wzrasta. A wielu kobiet o tym nie wie.
„Jako społeczeństwo mamy dzieci coraz później – ze względu na edukację, pracę i koszty życia – co wpływa na to, kiedy i czy w ogóle kobiety decydują się na posiadanie dzieci” – dodał dr DeCensi.
„Problem polega na tym, że jest to sprzeczne z tym, jak biologicznie działa organizm, prowadząc do wzrostu liczby przypadków raka piersi” – kontynuował.
Dodał, że nauczanie dziewcząt w szkole o ryzyku odkładania posiadania dzieci w ramach edukacji zdrowotnej może pomóc zmniejszyć wysokie wskaźniki zachorowalności.
„Wiele kobiet nie zdaje sobie sprawy, że oczekiwanie z dziećmi może wpłynąć na ryzyko raka piersi, a gdy idą na swoje pierwsze badanie mammograficzne w wieku 40 czy 50 lat, jest już za późno, by to zmienić”.
Czynniki stylu życia, takie jak brak aktywności fizycznej, uboga dieta i otyłość przyczyniają się do wzrostu liczby zachorowań na raka, co przyznał Dr DeCensi, ale argumentował, że odkładana prokreacja pozostaje „poważnym czynnikiem ryzyka społecznego, o którym nikt nie wydaje się chcieć rozmawiać”.
Podczas gdy związek między czynnikami reprodukcyjnymi, hormonami i ryzykiem zachorowania kobiety na raka piersi jest skomplikowany, to urodzenie dzieci w młodym wieku zostało udowodnione, że chroni przed tą chorobą.
Jest to spowodowane tym, że komórki piersi pozostają w niedojrzałym i podatnym stanie aż do momentu zajścia kobiety w ciążę.
Te niedojrzałe komórki są bardziej wrażliwe na estrogen i inne hormony stymulujące wzrost i mają większe szanse na występowanie nieprawidłowych wzrostów, zwiększając ryzyko raka.
Według badań opublikowanych w British Journal of Cancer, kobiety, które rodzą pierwsze dziecko po trzydziestce, są ponad 60 procent bardziej narażone na zachorowanie na raka przed menopauzą, niż te, które rodzą w wieku 22 lat.
A ryzyko maleje o nawet dziewięć procent przy każdej kolejnej ciąży.
Karmienie piersią również wykazano, że ma działanie ochronne, opóźniając rozwój choroby o dziesięć lat – jednak tylko u kobiet, które karmią więcej niż sześć miesięcy i nie palą, sugerują badania.
Eksperci wciąż nie są pewni, dlaczego tak jest, choć jedną z wiodących teorii jest, że karmienie piersią powstrzymuje organizm przed produkcją tak dużo żeńskiego hormonu płciowego estrogen. Badania wskazują, że przerost komórek rakowych może odżywiać się estrogenem i rosnąć.
Obecnie obserwuje się wzrost liczby 11 typów raka – w tym raka piersi i jajników – wśród młodych ludzi, ale nie zidentyfikowano jednej przyczyny, przy czym otyłość, „wieczne substancje chemiczne” pozostające w organizmie i wczesna ekspozycja na antybiotyki są uważane za biorące udział.
Fiona Osgun, szefowa informacji zdrowotnych w Cancer Research UK, powiedziała: „Rak to choroba złożona, wiele czynników wpływa na ryzyko jej rozwoju.
„Posiadanie dzieci zmniejsza ryzyko zachorowania na raka piersi, ale jest to bardzo osobista decyzja podejmowana z wielu powodów, a istnieje wiele innych sposobów, które pozwolą kobietom zmniejszyć ryzyko raka i będą miały większy wpływ.
„Niepalenie, utrzymywanie zdrowej wagi i ograniczenie spożycia alkoholu to tylko niektóre z udowodnionych kroków, które mogą mieć większe znaczenie”.
Rak piersi jest obecnie najczęstszym nowotworem w Wielkiej Brytanii, z ponad 59,000 nowych przypadków każdego roku. Ale wskaźniki przeżycia są wysokie, z około 77 procent kobiet żyjących z chorobą przez dziesięć lat lub dłużej.
