NATO zaktualizowało swoją dwudziestoletnią misję patrolowania powietrznego na Bałtyku, zamieniając ją w obronę powietrzną, nadając pilotom szersze uprawnienia, w tym zniszczenie „obiektów stanowiących zagrożenie” – podał Reuters. Decyzję ogłosił litewski prezydent Gitanas Nausėda podjętą na szczycie sojuszu w Ankarze. Zmiana kończy format jedynie w czasie pokoju, który datuje się od 2004 roku.
Rosyjska pełnoskalowa inwazja na Ukrainę trwa piąty rok, a jej skutki dotykają państw bałtyckich: rosyjskie samoloty wojskowe sondują granice przestrzeni powietrznej NATO, a moskiewskie zakłócenia odrzucają ukraińskie drony – wypuszczone na cele takie jak rosyjskie obwód leningradzki, gdzie znajduje się port naftowy Primorsk i baza marynarki wojennej Kronstadt – na obszarze bałtyckim, wszystko to podczas gdy Rosja buduje siły wzdłuż swojej granicy nordycko-bałtyckiej.
Misja patrolowania powietrznego nad Litwą, Łotwą i Estonią rozpoczęła się w 2004 roku, natychmiast po przystąpieniu tych trzech państw do NATO. Żadne z nich nie dysponuje własnymi samolotami myśliwskimi, więc samoloty sojusznicze identyfikują i eskortują rosyjskie samoloty wojskowe latające w pobliżu ich granic.
Po raz pierwszy w tym roku samoloty NATO otworzyły ogień w ramach misji, strącając podejrzane ukraińskie drony w Estonii w maju i na Łotwie w czerwcu. Rumuński F-16 dokonał pierwszego zestrzelenia nad jeziorem Võrtsjärv w Estonii; trzy tygodnie później francuskie samoloty zestrzeliły intruza na Łotwie.
Drony były ukraińskimi samolotami skierowanymi na cele militarne w Rosji, lecz albo zboczyły z kursu, albo zostały skierowane przez rosyjską wojnę elektroniczną. Kijów i rządy bałtyckie oceniają, że Moskwa celowo przekierowuje je do przestrzeni powietrznej NATO. Fala wtargnięć w tym wiosennym okresie spowodowała zamknięcia lotnisk, wywołała kolejne alarmy powietrzne i doprowadziła do upadku rządu Łotwy.
Obecnie samoloty startują, aby spotkać się z każdym rosyjskim samolotem wojskowym latającym nad wodami międzynarodowymi sąsiadującymi z państwami bałtyckimi, od eksklawy rosyjskiej Kaliningradu po Zatokę Fińską. NATO rozszerzyło misję w 2014 roku po zajęciu Krymu przez Rosję. W chwili obecnej obejmuje ona ponad kilkanaście myśliwców z trzech rotacyjnych sojuszników, latających z dwóch regionalnych lotnisk.
(Oryginalne źródło: Reuters, EuroMaidan Press)
