Prezydent Rosji Władimir Putin i prezydent Chin Xi Jinping wezwali do „całkowitej eliminacji” „przyczyn” tego, co nazwali „kryzysem ukraińskim” w wspólnym oświadczeniu podpisanym w Pekinie 20 maja 2026 r., informuje Radio Free Liberty.
Pekin oficjalnie przedstawił się jako neutralny wobec wojny, jednocześnie kontynuując zakup rosyjskiej ropy naftowej i dostarczanie towarów dwuzastosowaniowych używanych przez rosyjski wojsk. Tekst z 20 maja formalnie zgodzał chińskie stanowisko wojenne z preferowanym przez Moskwę ramowaniem.
W paragrafie dotyczącym Ukrainy w bilateralnym oświadczeniu o wzmacnianiu partnerstwa strony są „przekonane o konieczności całkowitej eliminacji przyczyn ukraińskiego kryzysu na podstawie przestrzegania zasad Karty Narodów Zjednoczonych w ich całości, integralności i powiązaniach,” oraz że „wyznają kontynuowanie poszukiwań rozwiązania poprzez dialog i negocjacje”. Rosyjscy urzędnicy rutynowo przywołują niesprecyzowane „przyczyny” które muszą zostać wyeliminowane, aby zakończyć wojnę przeciwko Ukrainie, z listą sięgającą od ekspansji NATO po ustawy językowe Ukrainy.
Drugi dokument – Deklaracja o Kształtowaniu Świata Wielobiegunowego i Stosunków Międzynarodowych Nowego Typu – zawiera zasłoniętą krytykę Stanów Zjednoczonych i innych krajów zachodnich. Stwierdza potrzebę „stanowczego sprzeciwu wobec wykorzystywania praw człowieka jako pretekstu do ingerencji w sprawy wewnętrzne innych państw, a także polityzacji i instrumentacji kwestii praw człowieka,” oraz że „sprzeczności i spory powinny być rozwiązywane pokojowo, eliminując przyczyny konfliktów.” Doradca Putina, Jurij Uszakow, nazwał dokument „koncepcyjny i programowy.”
O wspólne oświadczenie wydane po rozmowach mówi, że oba kraje „zamierzają kontynuować wzmocnienie współpracy w walce przeciwko gloryfikacji nazizmu, faszyzmu i militarystycznych, a także prób odradzania się tych destrukcyjnych ideologii” – podaje Kyiv Independent.
Negocjacje ws. gazociągu Power of Siberia 2 utknęły na lata, z Chinami żądającymi cen gazu zbliżonych do mocno dotowanych cen krajowych Rosji i poszukując tylko ograniczonych ilości. Moskwa uważa gazociąg za kluczowy do odzyskania udziału w rynkach gazowych utraconych w Europie po pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.
Sekretarz prasowy Kremla, Dmitrij Peskow, potwierdził po rozmowach, że projekt został omówiony, ale nie ma jeszcze „jasnego zrozumienia” w sprawie harmonogramów realizacji. Putin stwierdził, że Rosja jest gotowa na kontynuowanie nieprzerwanych dostaw ropy, gazu i węgla do Chin.
Uszakow powiedział, że osiągnięto „porozumienia w sprawie wspólnych projektów energetycznych” oraz „czegoś bardzo ważnego” w innym obszarze, bez podawania szczegółów.
Ministerstwo Spraw Zagranicznych Chin poinformowało, że oba kraje zgodziły się przedłużyć swoje bezwizowe reżimy wizowe do 31 grudnia 2027 roku. Podczas wizyty spodziewano się podpisania około 40 dokumentów, wraz z ogłoszeniem 47-stronicowego wspólnego oświadczenia o wzmacnianiu bilateralnych stosunków – relacjonuje Kyiv Independent. Podróż zbiegła się również z 25. rocznicą istniejącej traktatu o przyjaźni i współpracy między Rosją a Chinami, który strony zgodziły się przedłużyć.
Reuters, powołując się na nieoficjalne źródła, podaje, że chińskie wojsko tajnie przeszkoliło około 200 rosyjskich żołnierzy w Chinach pod koniec 2025 roku, z których niektórzy później powrócili, by walczyć na Ukrainie – zauważa Kyiv Independent.
Wizyta Putina miała miejsce tydzień po podróży prezydenta USA Donalda Trumpa do Chin od 13 do 15 maja 2026 roku, pierwszej wizyty prezydenta USA od 2017 roku. Trump opisał osiągnięte na swojej podróży układy handlowe jako „fantastyczne.
