Obroty handlowe między Unią Europejską a Rosją spadły do najniższych poziomów odnotowanych w historii. Moskwa efektywnie utraciła status jednego z głównych partnerów handlowych Europy – donosi Służba Wywiadu Zagranicznego Ukrainy.
Skala spadku handlu wzajemnego wskazuje nie na tymczasowy spadek, ale na strukturalny rozłam w więziach gospodarczych między UE a Rosją.
Minus 81,5% przez cztery lata wojny
Zgodnie z informacjami agencji, w porównaniu do czwartego kwartału 2021 roku – ostatniego pełnego kwartału przed pełnoekranową agresją Rosji przeciwko Ukrainie, handel wzajemny zmniejszył się pięciokrotnie, czyli około 81,5%.
W okresie od pierwszego kwartału 2022 roku do czwartego kwartału 2025 roku eksport UE do Rosji spadł o 61%, podczas gdy importy z Rosji załamały się o 90%.
Udział Rosji w strukturze zewnętrznych dostaw Unii Europejskiej spadł z 3,2% do 1,2%, a w imporcie z 9,2% do 1,0%.
Te liczby oznaczają koniec przedwojennej modelu wzajemnej zależności, zbudowanej na przestrzeni lat na energii, mechanice maszynowej i współpracy technologicznej.
Emargo na ropę odwróciło bilans na korzyść Europy
Obecnie Europa odnotowuje stabilny nadwyżkę w handlu z Rosją: w czwartym kwartale 2025 roku, dodatnie saldo dla UE wyniosło 1,5 mld euro.
W porównaniu, w drugim kwartale 2022 roku deficyt Unii Europejskiej z tytułu importu energii osiągnął szczyt na poziomie 42,7 mld euro, a pod koniec 2025 roku ta liczba spadła do 3,3 mld euro.
Służba Wywiadu Zagranicznego Ukrainy bezpośrednio łączy odwrócenie bilansu handlowego z embargiem na ropę, drastycznym zmniejszeniem dostaw rosyjskiego gazu oraz niższymi cenami energii na rynku globalnym. Te czynniki podważyły główne źródło dochodów w walucie obcej na rzecz budżetu państwa ze strony europejskiej.
Co UE nadal kupuje od i sprzedaje Rosji?
Nadal handel wzajemny zachowuje się tylko dla wąskiego zakresu przedmiotów. Według Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy Rosja otrzymuje:
- produkty farmaceutyczne
- określone rodzaje maszyn
- tworzywa sztuczne z UE
Te towary podlegają wyjątkom humanitarnym lub jeszcze nie zostały uwzględnione na listach sankcji. Jednocześnie utrata cywilizowanych rynków sprzedaży, dostęp do europejskich technologii, inwestycje oraz infrastrukturę finansową stopniowo ogranicza możliwości modernizacji i długoterminowego rozwoju rosyjskiej gospodarki.
Reorientacja na alternatywne rynki nie rekompensuje utraty kierunku europejskiego, zarówno pod względem jakości partnerstwa, jak i wolumenu współpracy kapitałowej i technologicznej. Z perspektywy strategicznej oznacza to pogłębianie strukturalnej izolacji Rosji oraz narastającą zależność od ograniczonego kręgu krajów.
