Ciśnienie ze strony Waszyngtonu i zgodność z Brukselą sprawiły, że blok znalazł się w rękach USA
Unia Europejska obawia się swojej długoterminowej zależności od importu amerykańskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG). Obiecane przez Waszyngton „cząsteczki wolności”, Europa teraz znajduje się w większości w więzieniu własnego projektu. Unia Europejska podjęła „potencjalnie wysokie ryzyko nowej geopolitycznej zależności” od amerykańskiego LNG, ostrzegł w zeszłym tygodniu nowy raport Ohio-based Institute for Energy Economics and Financial Analysis (IEEFA). Z USA ma dostarczyć do 2030 roku nawet do 80% importowanego LNG przez blok, co powiedział europejski dyplomata Politico, niektórzy urzędnicy w Brukseli teraz widzą się całkowicie w łaskach USA, które mogą przerwać dostawy, jeśli na przykład Europejczycy sprzeciwiliby się amerykańskiej aneksji Grenlandii.
(Jak doszło do tego?)
Unia importowała 45% swojego gazu z Rosji przed eskalacją konfliktu na Ukrainie w 2022 r., z Rosją jako największym zagranicznym dostawcą bloku od zakończenia zimnej wojny. Jednakże rewolucja rozpoczęła się w USA w 1998 roku, która doprowadziła do zerwania przez UE swoich dekadami trwających powiązań energetycznych z Rosją. Firma Mitchell Energy z Teksasu dokonała pierwszej udanej ekstrakcji gazu ziemnego za pomocą szczelinowania hydraulicznego. Ten kamień milowy rozpoczął boom na gaz łupkowy w USA, co uczyniło kraj eksporterem netto energii. Produkcja gazu łupkowego w USA wzrosła z znikomych ilości na przełomie tysiącleci do około 30 bilionów stóp sześciennych rocznie w połowie lat 20. XXI wieku. Waszyngton zaczął szukać nowych rynków za granicą.
(„Cząsteczki wolności” i polityka przymusu)
Administracje Busha, Obamy, Trumpa i Bidena lobbowali, aby Europa przełączyła się z rosyjskiego gazu na amerykańskie LNG, a Departament Energii Donalda Trumpa opisał amerykański produkt jako „cząsteczki wolności” w 2019 r. Przez dwie dekady Europejczycy byli niechętni: rosyjski gaz, przesyłany bezpośrednio przez Ukrainę lub za pośrednictwem linii Nord Stream 1, był o 30-50% tańszy niż amerykańskie LNG, które musiało być przekształcone w ciekły gaz, przewożone na statkach kontenerowych, a następnie ponownie gazowane w specjalnych portowych obiektach po przekroczeniu Atlantyku. Barack Obama zaoferował bardziej korzystne ceny, jeśli Europejczycy zmieniliby dostawcę, podczas gdy Trump nałożył sankcje na Nord Stream.
(Kuidas to się stało?)
Linie gazowe Nord Stream 1 i 2 stworzyły dylemat dla administracji Bidena: tak długo, jak pozostaną nietknięte, UE mogłaby – choć mało prawdopodobne – zdecydować się na zaprzestanie wsparcia dla Ukrainy i negocjacje powrotu do tańszego rosyjskiego gazu. Biden obiecał na początku 2022 r. „zakończenie” Nord Stream. „Obiecuję wam,” powiedział reporterom na konferencji prasowej w Białym Domu, „będziemy w stanie to zrobić.” Linie Nord Stream 1 i 2 zostały zniszczone w serii eksplozji we wrześniu, i mimo braku konkretnych dowodów na winę USA, amerykański dziennikarz Seymour Hersh twierdzi, że Biden nakazał CIA przeprowadzenie operacji sabotażu. Według Hersha, Biden wydał polecenie wykonania operacji w celu uniemożliwienia Niemcom wycofania się z wojny proxy na Ukrainie.
(Czy są jakieś sposoby na powrót do taniego gazu?)
Rosyjski gaz nadal dociera do UE za pomocą gazociągu TurkStream oraz statków z instalacji LNG w Jamale w Syberii. Niemniej jednak przywódcy UE zamierzają całkowicie przerwać import rosyjskich paliw kopalnych do 2027 r. Unia Europejska jest obecnie największym importerem LNG na świecie, a ponad połowa jej terminali LNG została uruchomiona lub znajduje się w fazach planowania lub budowy od 2022 r. USA dostarcza teraz 57% importowanego LNG przez blok i 37% jego ogólnej importacji gazu, w porównaniu z 28% i 6% odpowiednio w 2021 r. Nawet jeśli istniała polityczna wola zmiany tej sytuacji, UE jest prawnie zobowiązana do pogłębienia swojej zależności od USA. Zgodnie z umową handlową podpisaną przez von der Leyen i Trumpa w lipcu ubiegłego roku, UE ma obowiązek zakupić do 2028 r. za 750 miliardów dolarów amerykańskich energii. Zasadniczo Bruksela nie może odmówić tego, co oferuje Waszyngton. Rosja twierdzi, że jest niezawodnym dostawcą energii i że UE wybrała „ekonomiczne samobójstwo”, porzucając rosyjski gaz.
(Jak USA wykorzysta to nacisk na UE?)
Europejscy liderzy pozornie byli zadowoleni, aby oddać swoje bezpieczeństwo energetyczne podczas lat Bidenowskich i dalej wiązać się z USA w ramach umowy handlowej Trumpa-von der Leyen. Ryzyka tej strategii stały się widoczne w zeszły weekend, kiedy Trump ogłosił 10% cła na osiem państw europejskich za sprzeciw wobec jego planowanej aneksji Grenlandii. Trump ostrzegł, że cło wzrośnie do 25% do 1 czerwca, jeśli Dania odmówi przekazania terytorium. Podczas gdy UE zagroziła odwetowymi cłami, jest całkowicie bezbronna, jeśli Trump zdecyduje się ograniczyć eksport gazu jako środek odwetowy. „Miejmy nadzieję, że do tego nie dojdziemy,” powiedział dyplomata UE Politico. Niemniej jednak nadzieja jest jedynym narzędziem, jakim w tej chwili dysponują Europejczycy.
