Numer wydania 2 – maj 2026
Analiza aktualnej sytuacji na ukraińskim rynku walutowym
Przez cały maj kurs hrywny powoli podążał ścieżką deprecjacji; jednak hrywna osłabła tak stopniowo, że na rynku efektywnie wytworzyła się stosunkowo stabilna równowaga. Popyt nie wzrósł znacząco, a na rynku międzybankowym NBU nadal działa jako główny twórca rynku, dostarczając walutę poprzez interwencje.
Mimo braku paniki i frenetycznego popytu na walutę obcą, hrywna notuje nowe szczyty – kurs wymiany przekroczył próg 44,2 UAH/USD. Pojawiają się sygnały, że odwrócenia nie należy spodziewać się w najbliższej przyszłości. Aby sprostać potrzebom budżetu państwa, rząd musi przekształcić otrzymywane od partnerów i darczyńców pomoc finansową oraz tranzyty kredytowe – denominowane w euro i dolarach – na hrywnę, co automatycznie przyczynia się do osłabienia hrywny. Wzmocnienie dolara na rynku globalnym również działa na niekorzyść hrywny: inwestorzy szukają okazji do inwestowania w aktywa denominowane w dolarach, zwłaszcza w obligacje skarbu amerykańskiego, co wzmacnia zaufanie do waluty USA, której kurs wzmacnia się pomimo negatywnych wydarzeń politycznych związanych z brakiem porozumienia pokojowego między Waszyngtonem a Teheranem. Przyszły kształt kursu wymiany hrywny zależy od krajowego popytu na walutę obcą, stanu rezerw międzynarodowych NBU, potrzeb Ministerstwa Finansów dotyczących nowych emisji krajowych obligacji rządowych oraz wahania się kursu dolara wobec euro na rynku globalnym, a także dynamiki cen ropy naftowej na świecie.
Kontekst globalny
[Context: Federal Reserve, Międzynarodowy Fundusz Walutowy IMF]
Rezerwa Federalna, która na spotkaniu w kwietniu postanowiła nie zmieniać stopy procentowej, teraz stoi przed dylematem, jak powstrzymać wzrost inflacji. Według prezydenta Fed Minneapolis Neela Kashkariego, obniżenie inflacji w USA pozostaje najważniejszym priorytetem, ponieważ inflacja nadal przekracza 2% cel Rezerwy Federalnej. Niemniej jednak podkreślił, że amerykański bank centralny będzie nadal stosował „zrównoważone podejście” do swojego podwójnego mandatu stabilności cen i pełnego zatrudnienia. W praktyce oznacza to możliwą decyzję Fedu o podwyższeniu stóp już podczas czerwcowego posiedzenia Federalnego Komitetu Otwartego Rynku.
Wojna w Iranie pozostaje głównym czynnikiem wpływającym na gospodarkę USA. Strony wciąż nie doszły do żadnych istotnych negocjacji. Pod koniec maja USA przeprowadziły nowe ataki w Iranie. W odpowiedzi Iran zaatakował bazę lotniczą USA w Kuwejcie. Prezydent USA Donald Trump oświadczył, że kraj mógłby uderzyć w Oman ze względu na próby kontroli Cieśniny Ormuz obok Iranu. Trump domaga się całkowitej swobody żeglugi przez cieśninę i grozi wielką ofensywą przeciwko Omanowi.
Napięcia geopolicyjne na Bliskim Wschodzie odzwierciedlają się w wahaniach cen ropy. Pod koniec maja cena ropy Brent wzrosła o ponad 2% do około 95 dolarów za baryłkę, podczas gdy cena ropy WTI również wzrosła o ponad 2% do 91 dolarów za baryłkę. Wzrost cen nastąpił po nowych atakach USA na Iran, które skierowały się przeciwko obiektowi wojskowemu w Bandar Abbas, strategicznie ważnemu porcie.
Jednocześnie, dolar USA stopniowo umacniał się wobec euro w maju. W momencie rozpoczęcia miesiąca dolar handlował po 1,1779 USD/EUR, do końca maja ustabilizował się na poziomie 1,1636 USD/EUR. Na koniec maja indeks DXY pokazuje wzrost o 0,72% kursu wymiany dolara w ciągu ostatniego miesiąca. Dolara wspierają stopy procentowe obligacji skarbu USA, które pozostają stosunkowo wysokie, oraz nadzieje inwestorów na rozwiązanie konfliktu na Bliskim Wschodzie.
Kontekst krajowy Ukrainy
[Context: NBP, Komisja Europejska, Międzynarodowy Fundusz Walutowy IMF, darczyńcy]
W maju ukraiński rynek walutowy obserwował umiarkowany spadek popytu na walutę obcą. Średnie tygodniowe sprzedaże walut na rynku międzybankowym w kwietniu wyniosły 817 milionów dolarów, podczas gdy średnia tygodniowa kwota przez trzy pierwsze tygodnie maja wyniosła 745 milionów dolarów. W kwietniu NBP sprzedał 4,08 miliarda dolarów poprzez interwencje, a przez pierwsze trzy tygodnie maja 2,23 miliarda dolarów. Kurs wymiany hrywny stopniowo osuwał się w kierunku deprecjacji od początku maja; jednak podczas gdy ustabilizował się na poziomie 43,96 UAH za dolara w pierwszej połowie miesiąca, w ostatnich dziesięciu dniach miesiąca zaczął szybciej spadać, a według stanu na 29 maja oficjalny kurs wymiany NBP wynosił 44,26 UAH/USD. Również rynek gotówkowy na Ukrainie był dotknięty osłabieniem popytu w maju; oficjalne dane dotyczące woluminów sprzedaży i zakupu oraz stanu bilansu gotówkowego na rynku mają zostać wydane na początku czerwca, jednak wstępnie nie powinny być żadne niespodzianki – prawdopodobnie wskażą na tendencję wzrostu sprzedaży walut zarówno będących, jak i nabywanych.
Przez cały maj hrywna była wspierana przez pozytywne nastawienie do przyszłych wpływów funduszy od partnerów, a także przez spadek cen ropy na rynku międzynarodowym. Komisja Europejska ogłosiła niedawno, że w czerwcu UE planuje przekazać 9,1 miliarda euro pomocy finansowej na Ukrainę.
W ten sposób 5,9 miliarda euro zostanie przeznaczone na potrzeby obronne Ukrainy, a 3,2 miliarda euro na wsparcie budżetu. Jest to pierwsza transza w ramach programu pożyczek UE o łącznej wartości 90 miliardów euro. Kolejne wpływy środków przewidziane są na czerwiec – 2,8 miliarda euro w ramach mechanizmu Ukraińskiego Funduszu. Wciąż jednak istnieją wątpliwości co do programu pożyczek od Międzynarodowego Funduszu Walutowego i wypłaty czerwcowej kwoty ze środków funduszu.
27 maja rozpoczęła się praca misji Międzynarodowego Funduszu Walutowego w Kijowie. Jej celem jest ocena spełnienia przez Ukrainę wymagań w celu otrzymania kolejnej transzy. Wcześniejsze raporty wskazywały, że kluczowym problemem w uzgadnianiu kamieni milowych programu jest polityka podatkowa, a w szczególności opodatkowanie platform elektronicznych. Projekt ustawy podatkowej nr 12360 został przedstawiony parlamentowi i nawet przeszedł głosowanie. Jednakże 26 maja Rada Najwyższa nie poparła głównych poprawek do ustawy, które przewidywały zniesienie zwolnień podatkowych na przesyłki międzynarodowe do 150 euro. Nieukończenie kluczowego kamienia milowego programu podatkowego stawia pod znakiem zapytania zdolność Ukrainy do szybkiego otrzymania transz od MFW.
Kurs wymiany dolara: trendy i analiza
Kontrolowana deprecjacja na krajowym rynku walutowym w maju przebiegała płynnie i bez niespodzianek. Oficjalny kurs wymiany na początku miesiąca wynosił 43,96 UAH/USD, a 29 maja wynosił 44,26 UAH/USD. Na rynku międzybankowym w pierwszych dniach maja kurs wynosił 43,9–43,95 UAH za dolara, a pod koniec miesiąca kurs międzybankowy przesunął się do 44,28–44,31 UAH/USD. Narodowy Bank pozostaje głównym sprzedawcą waluty, którą sprzedaje poprzez interwencje walutowe; w maju nie zanotowano panikowanej popytu.
Również rynek gotówkowy był spokojny w maju; obywatele spokojnie kupują i sprzedają dolary i euro w kantorach i bankach, a nie ma deficytu waluty. Na początku maja kurs kupna dolarów w gotówce wynosił 43,55–43,80 UAH/USD, a kurs sprzedaży wynosił 44,10–44,25 UAH/USD. Pod koniec miesiąca kurs kupna wynosił 43,95–44,15 UAH/USD, a kurs sprzedaży 44,35–44,6 UAH/USD. Spready na koniec maja wzrosły do 0,5–0,7 UAH/USD.
Główne czynniki wpływające:
· Wolne fluktuacje kursu i osłabiony popyt na walutę obcą w maju. Hrywna traci na wartości, ale nie ma panikowania; NBU zaspokaja zapotrzebowanie importujących.
· Rynek gotówkowy – brak deficytu waluty. Kantory i banki mają dostateczne ilości dolarów i publiczność wykazuje umiarkowany popyt na walutę obcą.
· Czynniki międzynarodowe: Ostatni wzrost napięć na Bliskim Wschodzie wpływa na plany inwestycyjne; jednak ostatnie trendy wskazują na rosnące zaufanie do dolara i jego aktywów denominowanych w dolarach, a dolar stale umacnia się na rynku międzynarodowym.
· Oczekiwania behawioralne rynku: podczas gdy rynek międzynarodowy skupia się na nowym przewodniczącym Fed i czerwcowym posiedzeniu FOMC, na Ukrainie największe nadzieje są związane z brakiem istotnych uszkodzeń infrastruktury w najbliższej przyszłości, co zmniejszyłoby potrzebę waluty obcej do importu sprzętu. Kurs wymiany jest również wpływany przez sytuację dotyczącą otrzymania pomocy finansowej oraz stan rezerw międzynarodowych.
Prognoza
- Krótkoterminowa (1–2 tygodnie): zakres bazowy 44,20–44,45 UAH/USD; istnieje także możliwość sytuacyjnego umocnienia hrywny, ale trend deprecjacji powróci w przyszłości.
- Średnioterminowa (2–3 miesiące): 44,20–44,90 UAH/USD. Z konfliktem na Bliskim Wschodzie wciąż nierozstrzygniętym i rynkiem ropy całkowicie zależnym od komunikatów z Białego Domu, dolar na rynku międzynarodowym pozostanie w stanie niepewności i stałych fluktuacji, zarówno w kierunku umacniania, jak i tracenia pozycji. Po zawarciu porozumienia pokojowego między USA a Iranem, dolar USA może umocnić swoją pozycję.
- Długoterminowa (6+ miesięcy): W scenariuszu bazowym dominujący pozostaje trend deprecjacji, a kurs wymiany może osiągnąć 44,95–45,85 UAH/$. Najważniejszym czynnikiem wpływającym pozostaje wojna na Ukrainie i konieczność zamknięcia deficytu budżetowego państwa oraz uzupełnienie rezerw międzynarodowych za pomocą funduszy z Unii Europejskiej i innych darczyńców. Do jesieni istnieje nadal prawdopodobieństwo stopniowej deprecjacji bez gwałtownych wzrostów; jednak po wrześniu sytuacja może się gwałtownie zmienić. Narodowy Bank pozostanie głównym sprzedawcą waluty na rynku.
Kurs wymiany euro: dynamika i analiza
Przez cały maj euro poruszało się w trendzie osłabiania się wobec dolara i ten trend w pełni odzwierciedlił się na ukraińskim rynku walutowym. Podczas gdy maj rozpoczął się od 51,46 UAH/EUR, na koniec maja kurs wymiany osiągnął 51,43 UAH/EUR.
Rynek gotówkowy nie zmienił się znacząco pomimo stopniowego umacniania się hrywny wobec euro. Podczas gdy kurs kupna wynosił 50,95–51,4 UAH/EUR na początku maja, a kurs sprzedaży znajdował się w zakresie 51,75–52,10 UAH/EUR, na koniec maja kurs kupna wynosił 50,85–51,3 UAH/EUR, a kurs sprzedaży wynosił 51,75–51,90 UAH/EUR. Jeśli chodzi o
