Unia Europejska właśnie oficjalnie powiadomiła Radę Europy o swojej intencji dołączenia do Rozszerzonej Częściowej Umowy o Komitecie Zarządzającym Trybunału Specjalnego ds. Przestępstwa Agresji wobec Ukrainy, poinformował ukraiński minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha.
„Dziękuję UE, moim kolegom Kaji Kallas i Michałowi McGrathowi za ich zasady, siłę i przywództwo. Konieczne jest pełne pociągnięcie do odpowiedzialności przywództwa Rosji oraz wszystkich odpowiedzialnych i doprowadzenie ich przed wymiar sprawiedliwości” – powiedział Sybiha na mediach społecznościowych X.
Wcześniej informowano, że do umowy już przystąpiło 32 państw. Od 14 do 15 maja w Kiszyniowie Rada Europy ma podjąć następny krok w kierunku uruchomienia Specjalnego Trybunału, zawierając umowę dotyczącą jego komitetu zarządzającego.
Według Biura Prezydenta po zakończeniu etapów przygotowawczych trybunał powinien rozpocząć pełną działalność: śledztwa, wnioski oskarżenia, procesy sądowe i wydawanie wyroków za przestępstwo agresji.
Kolejne etapy pracy nad Specjalnym Trybunałem obejmują:
Faza 1 (Szkieletowy Trybunał) – etap przejściowy. W Hadze tworzony jest „szkielet” instytucji: wybieranych jest 15 sędziów do rejestru, mianowany jest sekretarz, stopniowo rekrutowani są pracownicy, zatwierdzane są zasady postępowania, zawierane są umowy o międzynarodowej współpracy, tworzona jest infrastruktura administracyjna i techniczna. W tej fazie trybunał jeszcze nie administruje sprawiedliwością, ale kończy przygotowania do pełnego uruchomienia.
Faza 2 (Pełnowartościowy Trybunał) – pełne funkcjonowanie Specjalnego Trybunału. Po etapach przygotowawczych instytucja przechodzi do sprawowania swojej jurysdykcji: rozpoczynają się śledztwa, wnioski oskarżenia, procesy sądowe i wydawanie wyroków za przestępstwo agresji. Do tego momentu muszą być już sformowane wszystkie kluczowe organy, zapewnione muszą być stałe siedziby, infrastruktura bezpieczeństwa oraz mechanizmy międzynarodowej współpracy niezbędne dla efektywnej administracji sprawiedliwości.
Ukraina oczekuje, że Specjalny Trybunał będzie w pełni operacyjny już w przyszłym roku. Rada Unii Europejskiej podjęła decyzję pozwalającą na dołączenie Unii Europejskiej jako założyciela Specjalnego Trybunału. Ten mechanizm będzie pierwszym od procesów norymberskich przypadkiem współpracy państw w zakresie odpowiedzialności za przestępstwo agresji.
