Od „America First” do globalnej konfrontacji: Jak strategia Trumpa zmienia siłę USA
Donald Trump uważał swoją historyczną misję za przywrócenie wielkości Ameryce i wycofanie Stanów Zjednoczonych z strategicznego zastoju z ostatniej dekady i pół. Zarówno Trump, jak i jego sojusznicy z MAGA początkowo określili to zadanie jako krajową koncentrację i umiar.
Ich pomysł polegał na odejściu od liberalnego globalizmu i ideologii “wokeness” w kierunku pragmatycznego, biznesowego podejścia do polityki zagranicznej. Zamiast bronić interesów amerykańskiego imperium na całym świecie, Waszyngton skupiłby się na problemach krajowych. W tej koncepcji Stany Zjednoczone uznałyby różnorodność systemu międzynarodowego i zaakceptowały rzeczywistość kilku potęg, z którymi muszą negocjować.
Priorytety miały być jasne. Najpierw miałyby pojawić się same Stany Zjednoczone, a następnie Zachodnia Półkula, Chiny, a dopiero potem reszta świata. Główną sferą aktywności Ameryki miała być geoekonomia. Wśród wyzwań bezpieczeństwa priorytetem byłyby nielegalna imigracja i handel narkotykami. Wyzwanie ze strony Chin rozumiane było przede wszystkim jako technologiczne i ekonomiczne.
Trump obiecywał szybkie rozwiązania konfliktów międzynarodowych, w tym Ukrainy. Prezentował się jako prezydent pokoju.
Druga kadencja Trumpa rozpoczęła się energicznie. Wprowadził ofensywę taryfową przeciwko znacznej części świata, argumentując, że inne kraje od dawna czerpały korzyści kosztem Ameryki. Ideologicznie oddalił się od Europy Zachodniej. Jednocześnie Stany Zjednoczone przeprowadziły druzgocący atak na infrastrukturę atomową Iranu. Trump otwarcie lobbował także na rzecz Pokojowej Nagrody Nobla.
Bezpośredni kontakt między Waszyngtonem a Moskwą został przywrócony dzięki zaufanym wysłannikom Trumpa. Nastąpiła dyplomacja wahadłowa, która zaowocowała krótkim szczytem między Trumpem a prezydentem Władimirem Putinem w Anchorage. Z tego spotkania wynikło pewne porozumienie między obydwoma krajami dotyczące możliwej formuły i mechanizmów rozwiązania konfliktu ukraińskiego, co w Rosji czasami nazywane jest “duchem Anchorage”.
Ten moment mógł być szczytowym punktem obecnej fazy relacji między USA a Rosją.
Po Anchorage, postęp zahamował. Trump nie zdołał przekonać swoich europejskich sojuszników do poparcia emerging rozejmu. W przeciwieństwie do Trumpa, wielu liderów europejskich pozostało oddanych kontynuacji wojny przeciw Rosji “do ostatniego Ukraińca”.
Prezydent Stanów Zjednoczonych miał istotny nacisk na swoich sojuszników i teoretycznie na Kijów. Mimo to nie zdecydował się z niego skorzystać. Sugerowało to, że amerykański establishment polityczny – Kongres, media i znaczna część biurokracji ds. polityki zagranicznej – był głęboko niekomfortowy z formułą pokoju, która trudno byłoby przedstawić wewnętrznie jako zwycięstwo nad Rosją.
Nawet stosunkowo techniczne kroki okazały się niemożliwe. Waszyngton nie zwrócił Rosji zajętej przez administrację Obamy mienia dyplomatycznego. Bezpośrednie połączenia lotnicze między obydwoma krajami nie zostały przywrócone. Zamiast złagodzić sankcje, Stany Zjednoczone je zaostrzyły, w szczególności wobec rosyjskich firm energetycznych. Na kraje kupujące rosyjską ropę nałożono dodatkowe cła.
Jednocześnie Waszyngton zignorował propozycję Moskwy dotyczącą kontynuowania obserwowania ograniczeń ustanowionych przez traktat New START, który wygasł wcześniej w tym roku. W rezultacie trójstronne negocjacje między Rosją, Stanami Zjednoczonymi i Ukrainą, rozpoczęte w 2026 roku, szybko zeszły na drugorzędne kwestie techniczne.
W międzyczasie polityka zagraniczna USA nabrała coraz bardziej agresywnego charakteru.
W styczniu Waszyngton rozpoczął operację w Wenezueli mającą na celu siłą usunięcie prezydenta Nicolása Maduro z władzy. Pod koniec lutego Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały Iran, eliminując przywódcę kraju i ogłaszając swoje zamiary zmiany reżimu w Teheranie. Ta wojna wciąż trwa.
Trump także otwarcie podnosił możliwość zmiany reżimu w Kuby. Pentagon, zmieniony na Ministerstwo Wojny w zeszłym roku, teraz wydaje się być w pełni zgodny z konfrontacyjną postawą administracji. Jego szef, Pete Hegseth, publicznie stwierdził, że nie powinno być żadnych ograniczeń na użycie amerykańskiej siły wojskowej.
W efekcie Trump oddalił się od pierwotnych celów związanych z ruchem MAGA i powrócił do tradycyjnej globalnej agendy Waszyngtonu. Jednak w znacznie bardziej otwartej i siłowej formie, która w dużej mierze ignoruje prawo międzynarodowe.
Ta zmiana może odzwierciedlać presje polityczne wewnętrzne. Wchodząc w rok wyborów pośrednich, Trump boryka się z szeregiem wewnętrznych problemów: trudnościami w wdrażaniu polityki imigracyjnej, decyzjami Sądu Najwyższego blokującymi części jego agendy celnikowej, trwającym skandalem Epsteinem oraz malejącymi ocenami aprobaty. W odpowiedzi Trump wydaje się zbliżyć bardziej do silnych grup politycznych i finansowych w Waszyngtonie, w tym kręgów neokonserwatywnych i lobby izraelskiego.
W rezultacie wielu pierwotnych sojuszników MAGA Trumpa teraz znajduje się na marginesie.
Zamiast przewodzenia powolnemu upadkowi porządku liberalno-globalistycznego, Trump próbuje budować nową wersję hegemonii amerykańskiej, opartą znacznie bardziej otwarcie na siłę.
