Żołnierz 127. Oddzielnej Brygady Obrony Terytorialnej uruchamia drona w obwodzie charkowskim na Ukrainie 14 marca 2026 roku. (Nikoletta Stoyanova / AP)
Oceniając technologię wojskową, pomocne jest rozróżnienie między dwoma sferami: przemysłową i bojową. Rheinmetall jest niewątpliwie dużą firmą, która produkuje skuteczne systemy broni, które faktycznie działają na polu walki. Jest to fakt, który nie wymaga emocjonalnego podkreślenia ani zaprzeczenia.
Ale te dwie sfery reprezentują różne rodzaje autorytetu, a utożsamianie ich prowadzi do złej analizy.
Twierdzenie szefa Rheinmetallu, Armina Pappergera, dotyczące ukraińskich dronów wykracza poza profesjonalną analizę i skręca w stronę bagatelizacji.
W istocie brzmi to jak wypowiedź kogoś z sektora produkcyjnego, który wyjaśnia tym, którzy faktycznie walczą, co kwalifikuje się jako innowacja, a co nie. To różne dziedziny ekspertyzy. Równie dziwne byłoby, gdyby żołnierz z pierwszej linii zaczął tłumaczyć szefowi Rheinmetallu, jak właściwie budować przemysł obronny.
Problemem nie jest sama krytyka – jest ona konieczna. Problemem jest sposób jej prezentacji, który przypomina retorykę bardziej niż analizę. W takich czasach można oczekiwać wyższego poziomu zawodowej powściągliwości, ale rzeczywistość jest inna, a takie stanowiska wymagają reakcji.
W istocie, twierdzenie, że ukraińskie drony nie są innowacyjne, jest zbyt wąskie. Redukuje innowację jedynie do złożoności produktu.
Historycznie podejście to nie trzymało. Nie było nic „nadzwyczajnego” w połączeniu dwóch kół, ramy i kierownicy – a stało się przełomem, który zmienił mobilność.
To samo dotyczy systemów broni konwencjonalnej. Kaliber 120 mm istniał długo przed Rheinmetallem, ale firma wprowadziła istotną innowację, opracowując system gładkolufowy, który stał się standardem globalnym.
Czołgi, wozy piechoty bojowej (IFV) i systemy obrony powietrznej nie są wynalazkami jednej firmy czy jednej ery – są wynikiem ciągłej modyfikacji, adaptacji i poprawy. Rheinmetall działa dokładnie w tej przestrzeni, co jest całkowicie uzasadnione. Ale ta sama logika powinna się przekładać na inne segmenty.
Czy faktycznie miałoby sens twierdzić dzisiaj, że coś nie jest innowacyjne tylko dlatego, że jest modyfikacją istniejącego zasadniczego rozwiązania? W przypadku Rheinmetallu widzimy dużą firmę, ale nie widzimy jej stającej w obliczu rzeczywistości walki z jedną z największych potęg militarnych wśród państw z arsenałem nuklearnym. To różne poziomy doświadczenia i różne podstawy oceny.
Ukraińskie drony nie rewolucjonizują fizyki czy materiałów na poziomie. Ale stanowią rewolucję na poziomie zastosowania, skalowania i adaptowalności. To właśnie definiuje ich rolę we współczesnej wojnie. Stały się narzędziem, które systematycznie zmienia równowagę na polu walki.
Paralela historyczna jest oczywista. Armia Czyngis-chana nie wynalazła łuku refleksyjnego jako koncepcji, ale podniosła jego stosowanie na poziom zapewniający przewagę strategiczną i umożliwiający podbój rozległych obszarów. Czy miałoby sens odrzucić to jako „nierewolucyjne” tylko dlatego, że opierało się na istniejącej zasadzie?
W przypadku Ukrainy widzimy podobny proces. Niskokosztowe drony uderzeniowe, w tym drony przechwytujące, kształtują nowy sposób prowadzenia wojny. Skuteczność przeciwdziałania wrogim bezzałogowym pojazdom powietrznym (UAV) na skalę obejmującą duży kraj jest wynikiem empirycznym.
Warto również zauważyć, że żadna broń nie jest samodzielnym czynnikiem zmiany gry. Decydującym czynnikiem jest osoba jej używająca, jej taktyka i zdolność do adaptacji. To właśnie odróżnia doświadczenie bojowe od czysto przemysłowego punktu widzenia.
Warto również przypomnieć historię Rheinmetallu. W 1919 roku firma zmuszona była produkować lokomotywy, maszyny biurowe i sprzęt rolniczy. Czy uważano to wtedy za innowację? A może to wyglądało jak improwizowana produkcja lub produkcja niskiej jakości w oczach innych? Czy te wysiłki mogłyby zostać odrzucone w taki sam sposób, w jaki dzisiaj odrzuca się ukraińskie rozwiązania?
Piszę to, ponieważ zdanie szefa Rheinmetallu ma znaczenie i wpływa na postrzeganie zagranicznych firm, inwestorów, decydentów i liderów narodowych.
Takie oświadczenia mogą przyczyniać się do zniekształcenia zrozumienia efektywności i potencjału producentów ukraińskich, a tym samym wpłynąć na decyzje dotyczące współpracy.
Moim zdaniem ci, którzy inwestują w producentów ukraińskich, myślą strategicznie. Pogląd, że jest to „proste” lub „nic skomplikowanego” jest formą dewaluacji zakorzenioną w perspektywie wstecznej. Ci, którzy pozostają skupieni na przeszłości, z reguły nie wytrzymują konkurencji rynkowej.
Dziesiątki ukraińskich firm już kształtują tę dziedzinę i dowodzą jej skuteczności w praktyce – Ukrspecsystems, Skyeton, Airlogix, Aerodrone, Fire Point, Taf Industries, Vyriy, Wild Hornets, oraz General Cherry Skyfall, wśród nich.
Warto również poruszyć kwestię licencjonowania i certyfikacji. W czasie pokoju są to istotne standardy, procedury i zgodność z przepisami. Ale wojna fundamentalnie zmienia priorytety.
Kiedy sytuacja staje się krytyczna, certyfikaty nie zatrzymują dronów. Liczy się dostarczenie wyników teraz i tutaj. Nie na papierze, nie w procedurze, ale w rzeczywistości, na polu walki.
Różnica między „certyfikowanym” a „skutecznym” staje się kluczowa w takich warunkach. Praktyka pokazuje, że systemy przeważają jedynie wtedy, gdy potrafią szybciej się przystosować do zagrożenia.
W rzeczywistym scenariuszu wojny kraje NATO działałyby w ten sam sposób. Pierwszym instynktem każdego państwa jest samozachowawczy. W obliczu natychmiastowego zagrożenia kraje priorytetyzują to, co działa, ponad to, co formalnie jest certyfikowane.
Już teraz widzimy, jak się rozwija taka dynamika. Kraje Zatoki Akabańskiej aktywnie współpracują z producentami ukraińskimi – negocjują umowy, wdrażają ekspertyzę i inwestują w technologie dronów.
Rozumiem, dlaczego ktoś pochodzący ze środowiska przemysłowego może nie do końca to doceniać. Ale doświadczenie wojny zawsze o wiele wyraźniej klaryfikuje sprawy niż jakakolwiek teoretyczna ocena.
Uwaga redakcyjna: Opinie wyrażone na łamach działu felietonów są poglądami autorów i nie mają na celu odzwierciedlenia poglądów Kyiv Independent.
