Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę nadającą amnestię prawno-karną Polakom, którzy wzięli udział w obronie Ukrainy. Zwykle, zgodnie z polskim prawem, służba w obcej armii bez oficjalnej zgody jest przestępstwem zagrożonym karą do pięciu lat więzienia.
Nowe przepisy zapewniają immunitet Polakom, którzy wstąpili do sił zbrojnych Ukrainy między kwietniem 2014 roku, kiedy prorosyjscy separatyści rozpoczęli wojnę na Donbas przeciwko rządowi ukraińskiemu, a momentem wejścia ustawy w życie, co nastąpi trzy miesiące po jej opublikowaniu.
Nowe przepisy zostały wprowadzone w grudniu 2024 r. przez posłów z centroprawicowej Koalicji Obywatelskiej (KO), głównej partii rządzącej w Polsce, i spotkały się z rzadkim poparciem bipartisanów.
W zeszłym miesiącu zarówno rządząca koalicja pod przewodnictwem KO, jak i główna partia opozycyjna, nacjonalistyczne Prawo i Sprawiedliwość (PiS), która jest związana z Nawrockim, zagłosowały za ustawą.
Jednak wszyscy obecni posłowie z partii skrajnej prawicy Konfederacja wstrzymali się od głosu, podczas gdy wszyscy trzej parlamentarzyści z radykalnej partii prawicowej Konfederacja Korony Polskiej (KKP) pod przewodnictwem Grzegorza Brauna zagłosowali przeciw ustawie. Obie te grupy są krytyczne wobec Ukrainy.
Nowe zasady wymagają od obywateli polskich lub cudzoziemców mieszkających w Polsce, którzy służyli w Siłach Zbrojnych Ukrainy, złożenia pisemnego oświadczenia do polskiego ministerstwa obrony, określającego daty i miejsca ich zaciągnięcia oraz zwolnienia po powrocie do Polski.
Osoby już skazane za walkę w siłach zbrojnych Ukrainy również otrzymują amnestię. Nie wiadomo, ile takich wyroków zostało wydanych, ponieważ brak jest takich statystyk, informuje serwis informacyjny WNP.
Autorzy ustawy argumentują, że „w istniejącym kontekście międzynarodowym udział obywatela polskiego w walce Ukrainy przeciwko rosyjskiej agresji nie może być postrzegany jako naruszenie konstytucyjnych obowiązków lojalności wobec Polski, troski o wspólne dobro ani obowiązku obrony ojczyzny”.
Andrzej Podgórski, rzecznik tzw. Legionu Polskiego, organizacji polskich ochotników walczących na Ukrainie, powiedział w zeszłym miesiącu, że członkowie organizacji od dłuższego czasu dążyli do takiej ustawy.
„Wielu tych ochotników, którzy walczą na Ukrainie, oprócz codziennych wyzwań związanych z przetrwaniem z dnia na dzień, ma także tę obawę 'co się stanie, kiedy wrócę do domu'”, powiedział, cytowany przez serwis informacyjny Gazeta.pl. „Ważne jest, aby zapewnić im ten spokój psychiczny.”
Brak precyzyjnych danych na temat liczby Polaków walczących na Ukrainie, ale szacuje się, że mogło być ich setki. Zanotowano także 23 potwierdzone śmierci Polaków służących na Ukrainie, informuje polska wojskowa służba informacyjna MilMag.
Polska była jednym z największych sojuszników Ukrainy od momentu pełnoskalowej inwazji Rosji w 2022 r., zapewniając wsparcie dyplomatyczne, humanitarne i militarna temu wschodniemu sąsiadowi.
