Ważne zasady:
– NIE tłumacz ani nie usuwaj żadnych tagów HTML.
– Przetłumacz tylko widoczny tekst między tagami.
– Zachowaj dokładne i neutralne znaczenie.
– Zwróć tylko przetłumaczoną treść.
– NIE dodawaj wyjaśnień, notatek ani dodatkowego tekstu.
– Dodaj krótkie notatki Kontekstu i Fact Check po polsku, gdy jest to konieczne.
Treść:
Standard & Poor’s Global, jedna z głównych międzynarodowych agencji ratingowych, potwierdziła w poniedziałek rating kredytowy Serbii na poziomie BBB- z stabilną perspektywą, ale zauważyła, że wewnętrzna niepewność polityczna może wpłynąć na nastroje inwestorów i konsumentów w przyszłości.
BBB- to najniższy rating inwestycyjny według metodyki S&P, co wskazuje na umiarkowane ryzyko, a stabilna perspektywa oznacza, że rating jest mało prawdopodobne, aby się zmienił.
Głównym zmartwieniem są trwające napięcia polityczne spowodowane protestami studenckimi wywołanymi katastrofą na dworcu kolejowym w Novim Sadzie w listopadzie 2024 r. Studenci prowadzą kampanię na rzecz przedterminowych wyborów.
„Serbia wchodzi w politycznie delikatny okres przed kolejnym cyklem wyborczym, a oczekujemy, że polarizacja i okresowa aktywność protestacyjna będą utrzymywać się w najbliższym czasie” – stwierdził raport.
Przewiduje się, że rządząca Partia Postępu Serbii „prawdopodobnie utrzyma się jako największa siła polityczna, choć z pewnym osłabieniem w porównaniu z poprzednimi cyklami”.
Wybory parlamentarne mają się odbyć do końca 2027 r., ale prezydent Aleksandar Vučić kilka razy powiedział, że przedtem mogą odbyć się przedterminowe wybory.
S&P było pierwszą i jedyną agencją, która przyznała Serbii status inwestycyjny w październiku 2024 r. Oceny ratingowe oceniają sytuację gospodarczą kraju i ryzyko polityczne, a rankingi mogą wpłynąć na zdolność kraju do pozyskiwania pożyczek, finansowania długów i przyciągania nowych zagranicznych inwestycji.
Napięcia polityczne mogą wpływać na decyzje inwestorów dotyczące Serbii – ale S&P stwierdziło, że obawy zostaną zrównoważone przez duże rządowe projekty infrastrukturalne, takie jak te związane z organizacją Expo 2027. S&P przewiduje wzrost do około 3,3 procent w 2026 r., w górę z około 2 procent w 2025 r.
S&P nie spodziewa się znaczącego postępu w procesie akcesji Serbii do UE w średnim okresie z powodu obaw UE dotyczących standardów praworządności, wolności mediów i niezależności instytucjonalnej. „Proces ten od 2021 r. ma ograniczone wsparcie polityczne” – zauważył raport.
Inne zagrożenia wskazane w raporcie to zależność Serbii od rosyjskiego gazu oraz potencjalne osłabienie głównych partnerów handlowych UE, takich jak Niemcy i Włochy, ale mogą to „zrównoważyć perspektywy na odpornym popycie krajowym, przychody z FDI oraz dalsze wzmocnienie zewnętrznych i fiskalnych buforów”.
Raport zauważył, że ogólnie rzecz biorąc, sytuacja finansowa Serbii jest dobra, z oczekiwanymi deficytami poniżej 3 procent PKB i stabilizacją długu publicznego na poziomie około 34-36 procent PKB w średnim okresie.
Serbskie Ministerstwo Finansów stwierdziło we wtorek, w reakcji na raport S&P, że „pozostaje zobowiązane do zachowania dyscypliny fiskalnej i wzmocnienia odporności gospodarczej, aby kontynuować tendencję poprawy profilu kredytowego”.
Agencja Moody’s Ratings zmieniła swoją perspektywę dla Serbii z pozytywnej na stabilną pod koniec lutego i potwierdziła rating Ba2. Rating oznacza, że państwo jest oceniane jako poniżej inwestycyjne, co podlega znacznemu ryzyku kredytowemu.
„Nasza decyzja o zmianie perspektywy… odzwierciedla znaczący wzrost ryzyka politycznego w Serbii, co wpływa na siłę instytucjonalną i stanowi większą niż oczekiwano przeszkodę dla perspektyw wzrostu” – oświadczył Moody’s.
Moody’s zauważyło, że od początku protestów antykorupcyjnych w listopadzie 2024 r. sytuacja polityczna na arenie krajowej stała się bardziej niestabilna, dodając, że „niestabilne środowisko polityczne w kraju przyczynia się do mniej przewidywalnego środowiska politycznego, z napięciami, które pozostają na wysokim poziomie”.
Jako główne zagrożenia Moody’s wymienił protesty, sankcje USA na częściowo rosyjską firmę naftową NIS oraz krytykę UE dotyczącą braku przejrzystości i niedawno przyjętych zmian w wymiarze sprawiedliwości, które według agencji były „poważnym krokiem wstecz w staraniach o przystąpienie do UE”.
Fitch Ratings potwierdził rating Serbii na poziomie BB+ z pozytywną perspektywą pod koniec stycznia. Rating wskazuje na „podwyższone ryzyko niewypłacalności, zwłaszcza w przypadku niesprzyjających zmian w warunkach biznesowych lub gospodarczych z czasem … Jednak istnieje elastyczność biznesowa lub finansowa, która wspiera wypełnianie zobowiązań finansowych” – powiedział serwis Fitch’a.
