Studenci trzymają zdjęcia swoich nauczycieli podczas protestu przeciwko aresztowaniu obywateli tureckich przez władze Kosowa w Prisztinie, marzec 2018. Zdjęcie: EPA/PETRIT PRENAJ.
Podstawowy Sąd w Prisztinie we wtorek skazał Dritona Gashiego, byłego szefa Kosowskiej Agencji Wywiadowczej KIA, na cztery lata i osiem miesięcy więzienia za kontrowersyjną deportację sześciu rzekomych „Gulenistów” do Turcji w marcu 2018 roku.
To drugi raz, kiedy sąd wydał takie wyroki w sprawie Gashiego za deportacje rzekomych zwolenników duchownego Fethullaha Gulena, którego tureckie władze oskarżyły o próbę zamachu stanu. Sąd apelacyjny uchylił pierwotny wyrok z maja 2023 roku w sprawie Gashiego, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy.
Gashi „przekroczył swoje oficjalne kompetencje, gdy nielegalnie deportował tureckich obywateli posiadających zezwolenia na pobyt i pracę w Kosowie”, oświadczyła sędzia Violeta Namani Hajra, ogłaszając wyrok.
„Poprzez swoje działania Gashi naruszył standardowe procedury i instrumenty praw człowieka… Deportując tureckich obywateli, wystawił ich na realne niebezpieczeństwo tortur czy maltretowania fizycznego” – dodała.
Gashiego, który nie był obecny podczas ogłaszania wyroku we wtorek, również pozbawiono prawa do pełnienia funkcji publicznych przez cztery lata po odbyciu kary pozbawienia wolności. Wyrok może ponownie być zaskarżony.
Gashi został usunięty ze swojego stanowiska po ekstradycji sześciu tureckich obywateli w marcu 2018 roku.
Wówczas premier Ramush Haradinaj twierdził, że incydent miał miejsce bez jego wiedzy.
Raport komisji parlamentarnej Kosowa z lutego 2019 roku stwierdził, że podczas deportacji doszło do 31 naruszeń praw i procedur. Członkowie komisji oskarżyli byłego prezydenta Hashima Thaciego o związki z incydentem.
Większość grupy ekstradowanej do Turcji otrzymała później ciężkie wyroki więzienia za członkostwo w „uzbrojonej grupie terrorystycznej” ze względu na ich związki z ruchem Gulena, który Ankara określa mianem „Fethullah Terror Organisation”, FETO, i obwinia o nieudany zamach stanu w 2016 roku.
W styczniu 2020 roku turecki sąd skazał jednego z sześciu, Hasana Hyesina Gunakana, na osiem lat i jeden miesiąc więzienia.
Raport komisji parlamentarnej wskazał wyraźnie na nielegalność deportacji Gunakana, stwierdzając, że naruszała ona konstytucję Kosowa, instrukcje administracyjne i kluczowe zasady międzynarodowego prawa praw człowieka.
Pięciu z aresztowanych pracowało w „gulenistycznych” placówkach edukacyjnych w Kosowie, w tym w szkole średniej Mehmet Akif oraz szkołach podstawowych w Prizrenie i Gjakovie.
Po akcji międzynarodowa organizacja monitorująca prawa człowieka Human Rights Watch uznała aresztowanie i deportację za całkowite lekceważenie praw człowieka i zasady prawa.
