Plany budowy nowego centrum modlitwy dla muzułmanów w polskim mieście wywołują kontrowersje.

Utrzymaj nasze wiadomości wolne od reklam i płatnych dostępów, wpłacając darowiznę, aby wesprzeć naszą pracę!

Notes from Poland prowadzone jest przez mały zespół redakcyjny i jest publikowane przez niezależną, non-profitową fundację, finansowaną dzięki darom od naszych czytelników. Nie możemy robić tego, co robimy, bez Państwa wsparcia.

Islamska grupa w Krakowie, drugim co do wielkości mieście w Polsce, zamierza otworzyć nowe centrum modlitw i spotkań, aby zaspokoić rosnącą lokalną społeczność muzułmańską.

Pomysł spotkał się z oporem niektórych mieszkańców, ponieważ nowe centrum miałoby być umiejscowione w bloku mieszkalnym. Sprawa ta stała się także skomplikowana politycznie, gdy Konfederacja, skrajnie prawicowa grupa zasiadająca w polskim parlamencie, zorganizowała protest przeciwko planom.

Plany dotyczące nowego centrum są prowadzone przez Fundację Al-Fajr, grupę określającą się jako „fundacja islamska i kulturalna z siedzibą w Krakowie, powołana do służenia, wsparcia i umacniania społeczności muzułmańskiej w Krakowie i w całej Polsce”.

W zbiórce online Al-Fajr informuje, że zidentyfikowała 360-metrowy obiekt, który chce wykorzystać jako przestrzeń modlitw. Będzie on również funkcjonować jako hub edukacyjny nauczający studiów Koranu, języka arabskiego oraz „rozwoju młodzieży/kobiet”, a także zapewniający „wsparcie społeczności” i „inkluzyjne zaangażowanie”.

Według fundacji nowe centrum jest pilnie potrzebne, ponieważ dwa obecne miejsca używane przez krakowską społeczność muzułmańską „są wyczerpane”. Fundacja ma na celu zebranie 250 000 złotych (59 000 euro) na pokrycie kosztów remontu przestrzeni i opłacenie czterech miesięcy czynszu. Dotychczas zebrano prawie 63 000 złotych.

W ciągu ostatniej dekady Polska doświadczyła niespotykanych dotąd poziomów imigracji, w tym zwiększającej się liczby przybyszów z Azji i Bliskiego Wschodu. W 2024 roku czwartą i piątą największą grupą narodową, której przyznano zezwolenia na pobyt w Polsce, byli Hindusi i Turcy.

Lokalizacja planowanego nowego centrum znajduje się w bloku mieszkalnym na osiedlu mieszkaniowym, co zaniepokoiło niektórych mieszkańców, że jego rozwój i funkcjonowanie mogą spowodować zakłócenia.

Niemniej jednak gazeta „Gazeta Krakowska” zauważa, że wbrew twierdzeniom niektórych mieszkańców, mediów i grup skrajnie prawicowych, centrum nie byłoby meczetem. Oznacza to, że nie miałoby minaretów ani publicznych wezwań do modlitwy pięć razy dziennie.

W oświadczeniu dla gazety Al-Fajr powiedział, że „rozumieją, że nowe inicjatywy mogą budzić pytania lub obawy, szczególnie gdy dostarcza się niewystarczających informacji”. Jednak zaznaczyli także, że podczas zorganizowania spotkania w celu omówienia planów z mieszkańcami, zjawiły się tylko dwie osoby.

Tymczasem rzecznik miejski Krakowa, Jan Machowski, poinformował Gazetę Krakowską, że obecny adres ma „funkcję mieszkalną i handlową”, a jeśli „ktoś chciałby zmienić funkcję lokalu, musi złożyć wniosek o zezwolenie”. Jak dotąd nie wpłynęło takie wniosek – zaznaczył.

Mateusz Czapla, radny miejski i przewodniczący lokalnej spółdzielni mieszkaniowej na osiedlu mieszkaniowym, także ostrzegł, że „przeznaczenie lokalu do celów religijnych lub edukacyjnych nie byłoby zgodne z przepisami” obowiązującymi w zakresie użytkowania budynków w tym obszarze.

„Utworzenie takiego centrum mogłoby prowadzić do zmian w funkcjonowaniu sąsiedztwa, takich jak zwiększony ruch uliczny i większa liczba odwiedzających” – dodał. „Dla niektórych mieszkańców, zwłaszcza seniorów, takie zmiany mogą budzić obawy dotyczące codziennego komfortu i subiektywnego poczucia bezpieczeństwa”.

Takie obawy zostały wykorzystane przez działaczy politycznych skrajnej prawicy, w szczególności przez Konfederację, która jest największą skrajnie prawicową grupą w Polsce, posiadającą 16 miejsc w parlamencie krajowym.

W zeszłym tygodniu Konfederacja zorganizowała protest przed ratuszem Krakowa pod hasłem „NIE dla meczetu w Krakowie”. Twierdzi, że planowane centrum „nie będzie ośrodkiem edukacyjnym; będzie miejscem indoktrynacji”.

Konfederacja wezwała władze miejskie do podjęcia działań przeciwko planom i oświadczyła, że zwróciła się do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) o „zbadanie możliwych powiązań z organizacjami terrorystycznymi wśród finansujących i zarządzających Fundacją Al-Fajr”.

Posłanka Konfederacji Krzysztof Mulawa wezwała Polaków do „uczenia się na błędach Europy Zachodniej”, gdzie wiele miast „doświadcza masowego szerzenia się kultury muzułmańskiej”, co często rozpoczynało się od „małego miejsca modlitwy, które z czasem się rozmnażało”, aż „powstawały całkowicie nowe dzielnice, gdzie lokalna społeczność nie miała już nic do powiedzenia”.

Polska posiada jedną z najstarszych społeczności muzułmańskich w Europie, Tatarów Lipkowskich, którzy mieszkają w okolicach dzisiejszych granic Polski, Litwy i Białorusi od XIV wieku. Jednak ich liczba jest względnie niewielka, wynosząca około 2000 osób.

Więcej muzułmanów przybyło jako imigranci. Nie ma dokładnych danych na temat liczby osób mieszkających obecnie w Polsce, z Gazetą Wyborczą, czołową codzienną gazetą, zauważając, że szacunki oscylują między 20 000 a 60 000, czyli około 0,05-0,15% populacji kraju.

W 2022 roku na obrzeżach Krakowa otwarto nowy hinduski świątynię – pierwszą w regionie i jedną z niewielu w Polsce. Jej celem było służenie rosnącej społeczności hinduskiej oraz szerzenie wiedzy o kulturalnym i duchowym dziedzictwie Indii.

Notes from Poland prowadzone jest przez mały zespół redakcyjny i publikowane jest przez niezależną, non-profitową fundację, finansowaną dzięki darowiznom od naszych czytelników. Nie możemy tego robić bez Państwa wsparcia.

Kredyt głównego obrazu: Michael Burrows/Pexels

Daniel Tilles jest redaktorem naczelnym Notes from Poland. Pisał o sprawach polskich dla szerokiego spektrum publikacji, w tym Foreign Policy, POLITICO Europe, EUobserver i Dziennik Gazeta Prawna.