Polska przygotowuje wdrożenie decyzji UE dotyczącej uznawania małżeństw jednopłciowych zawartych za granicą

Zachowaj nasze wiadomości wolne od reklam i płatności poprzez wsparcie naszej pracy dotacją!

Notes from Poland prowadzone są przez mały zespół redakcyjny i publikowane przez niezależną, non-profitową fundację finansowaną przez dotacje od naszych czytelników. Nie moglibyśmy tego robić bez twojego wsparcia.

Polskie ministerstwo ds. cyfryzacji rozpoczęło proces wdrażania wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), który nakazał Polsce uznanie małżeństw osób tej samej płci zawartych w innych państwach członkowskich.

Ministerstwo zaproponowało zmianę w dokumentach urzędowych, które używałyby terminów „pierwszy małżonek” i „drugi małżonek” zamiast obecnych „mężczyzna” i „kobieta”. Choć środek ten miałby na celu uznanie zagranicznych małżeństw osób tej samej płci, nie umożliwiłby zawierania takich małżeństw w samej Polsce.

Jednakże propozycje są wciąż we wczesnym etapie, i nie jest jasne, czy uzyskają one akceptację całego rządu. Spotkały się również z ostrą krytyką ze strony opozycji prawicowej.

W listopadzie TSUE orzekł w sprawie wniesionej przez dwóch polskich mężczyzn, którzy zawarli małżeństwo w Niemczech, lecz ich próby uzyskania uznania tej unii w Polsce zostały odrzucone przez urząd stanu cywilnego i sądy, ponieważ konstytucja Polski odnosi się do małżeństwa między mężczyzną a kobietą.

TSUE uznał, że narusza to wolność przemieszczania się i pobytu w UE, a także prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego. Nakazał Polsce zmianę swojego systemu uznawania małżeństw zawartych w innych państwach członkowskich, aby nie dyskryminować par tej samej płci.

Rząd Polski zapowiedział, że przestrzegał będzie tego wyroku, ale potrzebuje czasu na opracowanie jego wdrożenia. Premier Donald Tusk jednak oświadczył także, że „UE nie może nam narzucić niczego w tej kwestii”.

Jedną z przeszkód do wdrożenia wyroku byłaby zmiana rejestru cywilnego, który obecnie pozwala tylko na wpisywanie małżeństw między mężczyzną a kobietą do systemu.

W piątek ministerstwo ds. cyfryzacji, odpowiedzialne za utrzymanie systemu, opublikowało projekt rozporządzenia, który zmieniłby wzory rejestru w taki sposób, że używałby terminów „pierwszy małżonek” i „drugi małżonek” zamiast „kobieta” i „mężczyzna”.

„Polska ma obowiązek uznać małżeństwa osób tej samej płci zawarte legalnie w innych krajach UE. To prawo, które musimy i chcemy stosować” – powiedział szef ministerstwa, Krzysztof Gawkowski.

„Rozporządzenie umożliwi transkrypcję zagranicznych aktów małżeństwa par tej samej płci zawartych w innych krajach UE” – dodał, respektując tym samym „prawo obywateli do równego traktowania, niezależnie od orientacji seksualnej” oraz zapewniając „godność” i „stabilność rodzin, które już istnieją”.

Proponowany nowy wygląd formularza do transkrypcji zagranicznych małżeństw, mówiących o „pierwszym małżonku” i „drugim małżonku”.

Zatwierdzenie projektu rozporządzenia rozpoczyna proces konsultacji, zarówno publicznych, jak i pomiędzy ministerstwami. Ponieważ jest to rozporządzenie, a nie projekt ustawy, nie wymagałoby ono zatwierdzenia przez parlament ani nie stanęłoby przed potencjalnym weta prezydenta Karola Nawrockiego z opozycji.

Conservative elements within the ruling coalition may be less enthusiastic than Gawkowski, who hails from The Left (Lewica), about recognising same-sex marriages.

News and analysis service OKO.press reports that the interior ministry, which is led by a minister from Tusk’s centrist Civic Coalition (KO), believes that a regulation is not legally sufficient to implement the CJEU ruling.

Instead, a legislative change to the law may be necessary. While it may be possible to push that through parliament, where the ruling coalition has a majority, any such bill would inevitably be vetoed by Nawrocki, a conservative who has made clear his opposition to recognition for same-sex marriages.

Stanowisko Nawrockiego jest także współdzielone przez prawicową opozycję, która natychmiast skrytykowała plany Gawkowskiego po ich ogłoszeniu w piątek.

„To decyzja sprzeczna z konstytucją i próba wprowadzenia skutków 'małżeństw’ homoseksualnych bocznymi drzwiami” – napisał Krzysztof Bosak, jeden z liderów skrajnie prawicowej Konfederacji.

Michał Wójcik, poseł partii narodowo-konserwatywnej Prawo i Sprawiedliwość (PiS) i były wiceminister sprawiedliwości, ostrzegł, że plany Gawkowskiego są „nielegalne”, ponieważ naruszają konstytucję.

Notes from Poland prowadzone są przez mały zespół redakcyjny i publikowane przez niezależną, non-profitową fundację finansowaną przez dotacje od naszych czytelników. Nie moglibyśmy tego robić bez twojego wsparcia.

Daniel Tilles jest redaktorem naczelnym Notes from Poland. Pisał na temat spraw polskich dla wielu publikacji, w tym dla Foreign Policy, POLITICO Europe, EUobserver oraz Dziennik Gazeta Prawna.