Sąd uchyla grzywnę polskiej stacji telewizyjnej za reportaż dotyczący reakcji Jana Pawła II na nadużycie seksualne dzieci.

Utrzymaj nasze wiadomości bez reklam i płotów, dokonując darowizny na wsparcie naszej pracy!

Notes from Poland prowadzone jest przez niewielki zespół redakcyjny i jest publikowane przez niezależną fundację non-profit, finansowaną z darowizn naszych czytelników. Nie możemy robić tego, co robimy, bez Państwa wsparcia.

Sąd uchylił decyzję polskiego regulatora mediów o nałożeniu kary na telewizję TVN, dużą prywatną stację należącą do Amerykanów, za emisję dokumentu, w którym sugestia, że papież Jan Paweł II zaniechał działania w przypadkach nadużyć seksualnych w kościele katolickim, gdy był biskupem w Polsce, została przedstawiona.

W 2024 roku KRRiT nałożyła na TVN karę 550 000 złotych (obecnie 128 000 euro) za dokument emitowany w poprzednim roku. Decyzja została wydana przez ówczesnego przewodniczącego rady, Macieja Świrskiego, nominowanego przez byłego rządzącego obecnie prawicowego ugrupowania Prawo i Sprawiedliwość (PiS).

Argumentował, że program „był sprzeczny z prawem i dobrem społecznym, szkodził uczuciom religijnym, w tym konkretnym przypadku katolików, oraz wprowadzał dezinformację w opinii publicznej”. Obrażanie uczuć religijnych jest przestępstwem w Polsce, zagrożonym karą do dwóch lat więzienia.

TVN potępiła decyzję KRRiT wtedy, twierdząc, że „nie ma ona związku z faktami, podważa wolność mediów, stanowi próbę narzucenia cenzury… i zastraszenia naszych redakcji”.

Teraz stacja ogłosiła, że kara została unieważniona przez sąd rejonowy w Warszawie, który uznał, że dokument spełnia standardy dziennikarskie i nie stanowi ataku na kościół. Uznał również, że raportowanie na temat ochrony nieletnich jest fundamentem demokracji.

W odpowiedzi obecna przewodnicząca KRRiT, Agnieszka Głapiak, powiedziała, że decyzja sądu „jest niezrozumiała i trudna do zaakceptowania” i ogłosiła, że rada będzie odwoływać się od niej.

Dokument TVN twierdził, że przyszły papież Jan Paweł II, będąc wciąż arcybiskupem krakowskim, znał przypadki nadużyć seksualnych dokonywanych przez mu kapłanów podległych, ale pozwolił im kontynuować pracę w kościele, a nawet próbował uniemożliwić organom ściganie ich przestępstw

Dokument skupiał się na tym, jak papież radził sobie z trzema konkretnymi przypadkami kapłanów odpowiedzialnych za nadużycia, przedstawiając nowe dowody, w tym relacje bezpośrednio od ofiar i świadków, dokumenty z tajnych służb z okresu komunistycznego, oraz wywiad nakręcony pod przykryciem z byłym pracownikiem diecezji krakowskiej.

Emisja dokumentu wywołała debatę i pewne głosy wzywające do ponownej oceny dziedzictwa Jana Pawła II, który jest bohaterem narodowym w Polsce ze względu zarówno na jego przywództwo religijne, jak i rolę w opozycji wobec komunizmu.

Jednak został on także skrytykowany przez wielu konserwatywnych działaczy, w tym z rządzącej wtedy partii PiS. Przewodniczący partii, Jarosław Kaczyński, określił reportaż jako „skandaliczny, oszczerczy, koordynowany medialny polowanie na czarownice, mający na celu zniszczenie autorytetu największego Polaka w naszej historii”.

Wtedy KRRiT ujawniła, że otrzymała rekordową liczbę ponad 6000 skarg dotyczących programu, podpisanych przez niemal 40 000 obywateli Polski.

W swoim dochodzeniu stwierdziła, że materiał TVN „nie spełniał standardów etyki dziennikarskiej” był „uboczony, przygotowany z wybiórczym wyborem źródeł oraz anachroniczną interpretacją faktów i wydarzeń” z „całym narracyjnym dostosowanym do wcześniej postawionej tezy”.

KRRiT skrytykowała twórców programu za poleganie na dokumentach produkowanych przez tajne służby z okresu komunistycznego, które brały udział w represjach wobec kościoła, oraz twierdziła, że nie skonsultowali się z innymi źródłami.

Pod przywództwem Świrskiego, KRRiT nałożyła grzywny na kilka mediów uznawanych za wrogie wobec PiS. W ubiegłym roku został zawieszony w pełnieniu obowiązków po tym, jak parlament podjął decyzję o postawieniu go przed sądem za rzekome niebezstronne i politycznie motywowane decyzje przeciwko prywatnym nadawcom.

Mimo że katolicyzm pozostaje dominującą religią w Polsce, gdzie około 70% populacji identyfikuje się jako katoliccy, kościół spotyka się z krytyką w ostatnich latach ze względu na ujawnienie historycznych przypadków nadużyć seksualnych dzieci przez członków duchowieństwa oraz zaniedbanie przez hierarchię kościelną w radzeniu sobie z tym problemem.

Watykan podjął środki dyscyplinarne wobec kilku polskich biskupów za ich zaniedbanie. W zeszłym miesiącu po raz pierwszy polski biskup stanął przed sądem za rzekome nieprawidłowe zgłaszanie zarzutów nadużyć seksualnych dzieci. Jeśli zostanie uznany za winnego, grozi mu do trzech lat więzienia.

​
Notes from Poland prowadzone jest przez niewielki zespół redakcyjny i jest publikowane przez niezależną fundację non-profit, finansowaną z darowizn naszych czytelników. Nie możemy robić tego, co robimy, bez Państwa wsparcia.

Crédit d’image principal : Polska w UE (na licencji CC BY 3.0 PL)

Olivier Sorgho to starszy redaktor w Notes from Poland, zajmujący się polityką, biznesem i społeczeństwem. Wcześniej pracował dla Reuters.