Polska uruchamia program ochrony niedźwiedzi i ich ludzkich sąsiadów

Utrzymaj nasze wiadomości wolne od reklam i płatności, dokonując darowizny w celu wsparcia naszej pracy!

Notes from Poland prowadzone są przez mały zespół redakcyjny i są publikowane przez niezależną, non-profitową fundację finansowaną poprzez darowizny od naszych czytelników. Nie możemy robić tego, co robimy, bez Państwa wsparcia.

Rząd Polski przedstawił nowy program o wartości 16 milionów złotych (3,7 miliona euro), mający na celu ochronę niedźwiedzi brunatnych i zapewnienie bezpieczeństwa ich ludzkim sąsiadom. Specjalna siła zostanie utworzona w celu monitorowania i reagowania na obserwacje niedźwiedzi, obejmując także wyposażenie zwierząt w obroże śledzące.

Szacunki dotyczące populacji niedźwiedzi brunatnych w Polsce wahały się między 120 a 400, z większością występujących w południowo-wschodnich górach Bieszczadach, a także w Tatrach oraz Beskidach dalej na zachód. Uważa się, że populacja ta rośnie, czego dowodem jest wzrost liczby incydentów związanych z kontaktami z ludźmi.

Wczesnym tego miesiąca mężczyzna został ugryziony i strącony na ziemię przez niedźwiedzia na szlaku leśnym, oddalonym o 300 metrów od wsi w Podkarpaciu. Kontakty z ludźmi stają się bardziej prawdopodobne o tej porze roku, gdy niedźwiedzie budzą się ze snu zimowego.

Nowy program, głównie finansowany ze środków unijnych, jest pierwszą systematyczną odpowiedzią na problem, informuje TOK FM. Podczas uruchamiania programu minister klimatu Paulina Hennig-Kłoska powiedziała, że jego głównym celem jest zwiększenie bezpieczeństwa zarówno ludzi, jak i zwierząt w czasami sprzecznych relacjach między nimi.

Planowane są działania w trzech obszarach: zapobieganie konfliktom, szybka reakcja na niebezpieczne sytuacje, oraz edukacja mieszkańców lokalnych społeczności.

Drużyna licząca 20 osób będzie monitorować niedźwiedzie całą dobę i być gotowa do interwencji w razie konieczności. Specjaliści złapią zwierzęta zbliżające się zbyt blisko osiedli ludzkich, unieruchomią je i wyposażą w obroże śledzące.

„Dzięki temu będziemy mogli śledzić ich ruchy i odstraszać, aby nie wchodziły na obszary zabudowane” – powiedziała Hennig-Kłoska. „Chcemy ochraniać zdrowie i życie ludzi, odstraszając niedźwiedzie, a nie zabijając je.”

Minister dodała, że obecne prawo pozwala używać wobec niedźwiedzi jedynie pistoletów paintballowych, ale rząd pracuje nad legislacją, która umożliwi drużynie interwencyjnej używanie broni gładkolufowej.

W lecie 2023 roku w Bieszczadach uruchomiono jednostkę policji odpowiedzialną za odstraszanie niedźwiedzi z obszarów zamieszkanych, choć na mniejszą skalę.

Nowy program obejmie także instalację około 1500 specjalnych pojemników na śmieci odpornych na niedźwiedzie, aby zniechęcić zwierzęta do szukania pożywienia w obszarach zamieszkanych.

„Niedźwiedzie szukają łatwego pożywienia,” wyjaśniła Hennig-Kłoska. „Z jednej strony chcemy przywrócić zapas pokarmu w górach, sadząc rodzime gatunki drzew owocowych i krzewów, a z drugiej strony, aby wyłączyć im dostęp do pojemników na śmieci.”

W 2022 roku miasto Zakopane u podnóża Tatr zainstalowało podobne pojemniki zaprojektowane, aby zapobiec niedźwiedziom i innym dzikim zwierzętom od szukania w nich pożywienia.

Nowy program „jest pierwszym krokiem, na który od kilku lat czekają Bieszczady i mieszkańcy gmin borykających się z tym problemem”, powiedział TOK FM Dariusz Wethacz, burmistrz Cisnej, jednego z dwóch baz dla drużyny reagującej.

Jednak równie istotne jest ustalenie skali zdarzeń związanych z niedźwiedziami – dodał. „Bez poznania problemu nie możemy mówić o jego rozwiązaniu.”

Hennig-Kłoska przyznała, że może być konieczny nowy spis niedźwiedzi, biorąc pod uwagę rozbieżność w szacunkach ich liczby. Ale „to, co wiemy, to że obserwujemy wzrost liczby osobników” – dodała.

Jeśli ktoś napotka niedźwiedzia, powinien powoli się wycofać, unikając ucieczki, gdyż niedźwiedź może zostać sprowokowany do pościgu i osiągnąć prędkość 50 km/h, co jest zdecydowaną przewagą, jak powiedział Tomasz Zając z Tatrzańskiego Parku Narodowego dla Polskiego Radia. Wędrowcy powinni także trzymać się szlaków i unikać pozostawiania odpadów.

​
Notes from Poland prowadzone są przez mały zespół redakcyjny i są publikowane przez niezależną, non-profitową fundację finansowaną poprzez darowizny od naszych czytelników. Nie możemy robić tego, co robimy, bez Państwa wsparcia.

Crédits de l’image principale: Wikimedia/Charles J. Sharp (sous CC BY-SA 4.0)

Ben Koschalka jest tłumaczem, wykładowcą i starszym redaktorem w Notes from Poland. Pochodzi z Anglii, mieszka w Krakowie od 2005 roku.