Polityczna impas zagraża finansom publicznym Polski – ostrzega Fitch, powołując się na blokadę kredytu na obronę UE

Zachowaj nasze wiadomości wolne od reklam i paywalli, dokonując darowizny na wsparcie naszej pracy!

Notes from Poland prowadzone jest przez mały zespół redakcyjny i publikowane przez niezależną, non-profitową fundację, która finansowana jest dzięki darowiznom od naszych czytelników. Nie moglibyśmy robić tego, co robimy, bez waszego wsparcia.

Agencja ratingowa Fitch ponownie ostrzegła przed sytuacją finansów publicznych Polski, stwierdzając, że „blokada polityczna” między rządem a prezydentem Karolem Nawrockim, związanym z opozycją, będzie nadal utrudniać podejmowanie decyzji politycznych, w tym walkę z „wysokimi deficytami fiskalnymi i szybko rosnącym długiem”.

Powodem był ostatni tydzień Nawrockiego, który zawetował rządowy projekt ułatwiający Polsce uzyskanie niemal 44 mld euro pożyczek na wydatki związane z obroną z programu UE SAFE, z Fitch twierdząc, że impas umocnił decyzję z ubiegłego roku o zmianie perspektywy ratingu Polski na negatywną.

W poprzedni czwartek Nawrocki ogłosił, że wetuje ustawę SAFE, argumentując, że program zaciągnąłby Polaków na niepewnych warunkach długiem na dziesięciolecia i zagroził suwerenności Polski, oddając Brukseli wpływ na decyzje dotyczące wydatków na obronę.

Jednak w oświadczeniu wydanym we wtorek Fitch powtórzył argument rządu Polski, że unijne pożyczki są na korzystnych warunkach, „szczególnie w obecnych zmiennych warunkach rynkowych”, i „mogą pomóc łagodzić presję na obsługę długu”.

Agencja wyraziła także wątpliwości co do alternatywnej propozycji Nawrockiego dotyczącej „suwerennej” wersji SAFE, która polegałaby na pozyskiwaniu środków na wydatki na obronę z rezerw złota banku centralnego.

Fitch ostrzegł, że plan „może być narażony na zmienność cen złota i ryzyko stworzenia niepewności co do roli banku centralnego w finansowaniu priorytetów wydatkowych rządu”.

Szerszej perspektywie, Fitch stwierdził, że „politycznie naładowana debata o SAFE odzwierciedla główne wyzwania, które leżą u podstaw negatywnej perspektywy”, jaką agencja przyznała Polsce w zeszłym roku.

„Zwiększona polaryzacja polityczna i ryzyko długotrwałego impasu politycznego ograniczy zdolność Polski do wdrażania polityk”, włącznie z tymi potrzebnymi do „rozwiązania szerszych presji fiskalnych prowadzących do dużych deficytów fiskalnych i szybko rosnącego długu”, dodano.

W odpowiedzi na ostrzeżenie agencji minister finansów Andrzej Domański powiedział, że podkreśla ono „rosnące koszty wetowania SAFE przez prezydenta”. Twierdził również, że agencja uznała, że rządowe wysiłki mające poprawić finanse publiczne są blokowane.

Jednak w odpowiedzi Jacek Sasin, ważna postać z opozycyjnej partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS), stwierdził, że jeśli Domański argumentuje, że potrzebne są zagraniczne pożyczki dla zachowania ratingu Polski, to znaczy, że rząd źle zarządza finansami publicznymi.

W 2024 roku Unia Europejska objęła Polskę procedurą nadmiernego deficytu, wymagając podjęcia działań w celu obniżenia deficytu, który wynosił 6,5% PKB w tamtym roku, poniżej celu UE wynoszącego 3%.

W drugim kwartale ubiegłego roku dług publiczny Polski wzrósł drugim najszybciej w UE w skali rocznej. To skłoniło Fitcha do oceny perspektywy kredytowej Polski po raz pierwszy od 2007 roku jako negatywnej, obawiając się „pogarszających się finansów publicznych” i narastającej „polaryzacji politycznej”.

Moody’s, kolejna z tzw. trzech największych agencji ratingowych, również obniżyła w tym samym miesiącu perspektywę Polski z stabilnej na negatywną. Takie agencje oceniają zdolność rządów do spłaty swoich zadłużeń, pomagając pożyczkodawcom i inwestorom ocenić ryzyko alokacji swoich funduszy w danym kraju.

Mimo wetowania Nawrockiego, rząd twierdzi, że Polska nadal będzie mogła otrzymać środki z programu SAFE. Jednak ostrzega, że teraz będzie trudniej wydać wszystkie pieniądze.

​
Notes from Poland prowadzone jest przez mały zespół redakcyjny i publikowane przez niezależną, non-profitową fundację, która finansowana jest dzięki darowiznom od naszych czytelników. Nie moglibyśmy robić tego, co robimy, bez waszego wsparcia.

Główny kredyt zdjęć: Shashank457/Wikimedia Commons (na licencji CC BY-SA 4.0)

https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.en

Olivier Sorgho to starszy redaktor w Notes from Poland, zajmujący się polityką, biznesem i społeczeństwem. Wcześniej pracował dla Reutera.